File #15134: "aw-cl-วางหน้างาน-เสนาศึกษา-90-3-300967-A.pdf"

PDF Text

Text

aw-cl-����������-���������-90-3-�����.indd 1

30/9/2567 BE 22:23

บทบรรณาธิการ
สวัสดีครับ ท่านสมาชิกและผู้อ่านนิตยสารเสนาศึกษา
ปัจจุบันโลกเข้าสู่คริสต์ศตวรรษที่ ๒๑ ซึ่งเป็นยุคที่เทคโนโลยีเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและรุนแรง อีกทั้งประเทศไทย
ยังเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์ ท�าให้ทุกเพศทุกวัยทุกสายอาชีพต้องเรียนรู้ปรับตัวให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น
ในทางทหารก็เช่นกันจะต้องเรียนรู้ทั้งอดีต เข้าใจปัจจุบัน เพื่อวางแ นอนาคต นิตยสารเสนาศึกษาฉบับนี้จึงได้คัดสรรเนื้อหา
ทีม่ คี วามเชือ่ มโยงสัมพันธ์กบั ความรูแ้ ละทักษะส�าคัญแห่งยุคสมัย เช่น การวางโครงสร้างรากฐานทางการแพทย์เพือ่ ประชาชน
การปรับปรุงหลักสูตรโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้าให้ทนั สมัยตลอดระยะเวลา ๑๓๗ ปี แนวทางการศึกษาต่อ และวิธกี าร
เอาชนะความกลัวในจิตใจ
กองบรรณาธิการหวังเป็นอย่างยิ่งว่านิตยสารเสนาศึกษาฉบับนี้จะเป็นประโยชน์ให้ทุกท่านได้ต่อยอดความรู้ความ
เข้าใจ จากการศึกษาอดีตน�ามาวางแ นพัฒนาตนเองให้ทนั ต่อสถานการณ์ในยุคปัจจุบนั เพือ่ เตรียมความพร้อมรับมือกับการ
เปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นในอนาคต

พลตรี
บรรณาธิการนิตยสารเสนาศึกษา

สารบัญ

เสนาศึกษา CONTENT
เล่มที่ ๙๐ ตอนที่ ๓ เดือนกรกฏาคม - กันยายน ๒๕๖๗

๑๘
๒๒
๓๐

๔๑
aw-cl-����������-���������-90-3-�����.indd 2

๔๔
๔๖

๖๐
30/9/2567 BE 22:23

อาศิรวาท
สมเด็จฯ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
นาถปรมะ ราชินี ทีฆายุ
เฉลิมวรรษ เก้าสิบสอง ซร้องบ�าบวง
สิริเกียรติ เฟื่องฟุ้ง สากลชาติ
สิริกิติ์ เคียงภัทรราช ภูมิพล
สิริโฉม สมสง่า บรมลักษณ์
สิริพัฒน์ ศิลปาชีพ วิวัฒนา
สิริมงคล สรรพชัย แห่งไตรรัตน์
สิริมั่น พระพลานามัย ยิ่งยืนชนม์
สิริขวัญ ปวงประชา เสนารัฐ
สิริฤกษ์ ถวายชัย พระพันปี

ศุภมัสดุ พระชนนี พันปีหลวง
ไทยทั้งปวง ศิราวาท บาทยุคล
สิริปราชญ์ กิติยา กรนุสนธิ์
สิริกมล การุณย์พัฒน์ รัฐประชา
สิริรักษ์ อาภรณ์ไทย พรรณภูษา
สิริโสภา คุณค่าไทย สู่สากล
สิริสวัสดิ์ พิพัฒน์พร พิลาสผล
สิริกมล จิตเกษม ทรงเปรมปรีดิ์
สิริภักดิ์ หลอมรวมใจ เหนือเกศี
สิริทวี เกียรติเกริกฟ้า หล้านิรันดร

ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อม
ข้าพระพุทธเจ้า โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า
ผู้ประพันธ์ พ.ท. ผศ.สมโชติ วีรภัทรเวธ
ประเภทบทประพันธ์ กลอนสุภาพ

aw-cl-����������-���������-90-3-�����.indd 3

30/9/2567 BE 22:23

พันเอก ดร.สรศักดิ์ งามขจรกุลกิจ

…นักเรียนในโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ไม่ได้เรียน
วิชาประวัติศาสตร์เป็นวิชาเอก แต่ว่าการเป็นนักเรียนทหารจ�าเป็นที่จะ
ใช้ประวัติศาสตร์ในการฝึกใช้ความคิด โดยเฉพาะอย่างยิ่งการใช้
วิจารณญาณว่า อะไรควรเชื่อ อะไรไม่ควรเชื่อ เมื่อได้ยินคนพูด
ในวงการสนทนาหรือในข่าว ควรจะรูว้ า่ เรือ่ งนัน่ คืออะไร และรูว้ ธิ คี น้ คว้า
ตั้งแต่เมื่อเรียนระดับปริญญาตรี อาจารย์สอนเน้นเรื่องการใช้เอกสาร
ชั้นต้น พาไปที่หอจดหมายเหตุแห่งชาติ และให้เขียนบทความวิชาการ
โดยใช้เอกสารในหอจดหมายเหตุ…
(พระราชนพิ นธ์ “คา� นิยม” ใน เรือ่ งเล่าจากทหารวิชาการอาวุโส:
การค้นคว้าและอ่านเอกสารทางประวัติศาสตร์ เพื่อสร้างคน สร้างชาติ
และสร้างทหารอาชีพ, 2564)

ความน�า

พระราชปรัชญาประวัติศา ตร์และการทรง อนวิชาประวัติศา ตร์
ของทูลกระหม่อมอาจารย์ ตามที่ได้ยกมากล่าวไว้ข้างต้นนี้ จะเห็นได้ว่า
พระองค์มิได้ทรง อนแต่ตัวเนื้อหาเท่านั้น หาก ิ่ง �าคัญที่ทรง อนควบคู่
กันไปนั้น นั่นก็คือ ตัววิธีการทางประวัติศา ตร์อีกด้วย และการทรง อนให้
ผู้เรียนเข้าใจ เข้าถึง พัฒนาหลักคิดและวิธีการที่ดีที่ ุดนี้ ก็คือ การ ่งเ ริม
ให้ ผู ้ เรี ย นมี โ อกา ฝ ึ ก ฝน และเรี ย นรู้ ใ นเชิ ง ปฏิ บั ติ ก ารจริ ง เช ่ น เดี ย วกั บ
นักประวัตศิ า ตร์ ซึง่ จ�าเป็นต้องฝึกฝนในด้านการอ่าน การใช้หลักฐานเอก าร
ชั้นต้นเป็นพื้นฐาน �าคัญ
ในวงวิ ชาการประวั ติศา ตร์ นั้น หลั กฐานเอก ารชั้ นต้ นมี หลาย
ประเภทและมีอยู่หลากหลายแห่ง แต่ในกรณีของประวัติศา ตร์ มัยใหม่
เช่น ไทยกับ งครามเกาหลี นั้น แหล่งข้อมูลที่ดีและมีมากที่ ุดน่าจะอยู่ใน
หอจดหมายเหตุแห่งชาติของไทยและต่างประเทศที่มี ่วนเกี่ยวข้อง เช่น
หรัฐอเมริกา ดังที่ได้น�าเ นอมาหลายตอนแล้ว
ความในตอน 1 ของเอก ารเก่าเล่าเรื่อง งครามเกาหลี จาก
หรฐั อเมรกิ า (NARA) RG 59 ทีไ่ ด้นา� เ นอมาในครัง้ ล่า ดุ ได้กล่าวถึงใน ว่ น
ของ “ไทยกับ งครามเกาหลีในบริบทของโลก” และในตอนนีซ้ งึ่ เป็นตอน 2 จะ
ได้เน้นเอก ารใน ว่ นของ “ งครามเกาหลีในบริบทของไทย (รวมทัง้ บาง ว่ น
ของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้)” ซึ่งก็มีความเกี่ยวโยงกันกับตอน 1 และผู้อ่าน
ควรจ�าไว้ในใจ เนื่องจากตอน 1 คือภาพใหญ่ของ งครามเกาหลี ในขณะที่
ตอน 2 นี้ จะแคบลงหรือเน้นใน ว่ นของไทยกับประเทศเพือ่ นบ้านในอาเซียน

RG 59: ข้อมูลทั่วไปแล ข้อมูล
เด่น: สงครามเกาหลีในบริบท
เอเชยี ต วนั ออกเฉยี งใตแ้ ล ไทย
ในเอก ารชุ ด RG 59 ที่
เกี่ยวข้องกับ “ งครามเกาหลีใน
บริ บ ทเอเชี ย ตะวั น ออกเฉี ย งใต ้
และไทย” ก็เช่นเดียวกับชุด “ไทย
กั บ งครามเกาหลี ใ นบริ บ ทโลก”
เนื่ อ งจากมี ทั้ ง ข้ อ มู ล ทั่ ว ไปและ
ข ้ อ มู ล เด ่ น ที่ ต ่ อ เนื่ อ งกั น ดั ง เช่ น
เรื่อง “Initial Consequences in
Southeast Asia of a Korean Cease-昀椀re” (July 6, 1951) เป็นเรื่อง
ต่อจาก “Initial Consequences
in the Far East of a Korean Cease-昀椀re” (July 3, 1951)
เนื้อหาในแฟ้มนี้ (July 6, 1951) มีจ�านวนเอก าร 5 แผ่น และเป็น
รายงานลับเช่นกัน ่วนที่ �าคัญคือ ประเทศที่ได้รับการกล่าวถึงในเรื่องนี้
มีทั้งหมด 5 ชาติ ได้แก่ Indochina (เวียดนาม กัมพูชา และลาว ตอนนี้ยัง
เป็นอาณานิคมของฝรั่งเศ ), Burma, Thailand, the Philippines, และ
Indonesia และข้อมูลการประเมินของ หรัฐอเมริกาในแต่ละประเทศนี้
มีลกั ษณะเด่นแตกต่างกันไปและล้วนน่า นใจ แต่ในทีน่ จี้ ะน�าเ นอในภาพรวม
จาก ่วนน�าและยกรายละเอียดในกรณีของไทย (Thailand) มาแ ดงให้
เห็นดังนี้
“Generally, the countries of Southeast Asia will regard
a cease-昀椀re in Korea as an indication that, for the immediate future at least, the danger of general war in the Far
East has been averted. With the exception the Philippines,
which regards the cease-昀椀re as a Communist maneuver, the
Southeast Asian countries, uncertain of Communist China’s
future policy toward them, will express cautious approval of
the decision. Burma and Indonesia will regard the achievement of a cease-昀椀re as a justi昀椀cation of their “independent”
foreign policies and as the precursor of an overall Far Eastern
political settlement, probably involving Communist China’s
entry into the UN and the withdrawal of US military support
from Formosa. Thailand and the Philippines would oppose
such a settlement because of fear of an enhancement of
Communist China’s strength and prestige and her future
intentions. The French in Indochina and the Associated
States are fearful lest a cease-昀椀re leave Communist China
free to increase aid to the insurgent Viet Minh forces. In
the absence of any overt move toward Southeast Asia on
the part of Communist China after a cease-昀椀re, Indonesia
may revise its present attitude toward the Japanese peace
treaty and insist upon Communist China’s participation.
The Philippines, in contrast, may be more determined than
ever to exclude Communist China and the USSR from the
signing of the peace.”

กษา
22 เสนาศึ
เล่มที่ ๙๐ ตอนที่ ๓ เดือน กรกฏาคม - กันยายน ๒๕๖๗

aw-cl-����������-���������-90-3-�����.indd 22

30/9/2567 BE 22:24

เนือ้ หาในเอก ารนีย้ งั คงมี ว่ นน่า นใจ โดยเฉพาะทีเ่ กีย่ วข้องกับไทย
คือภายหลังจากมี ่วนน�าข้างต้นแล้ว การประเมินของ หรัฐอเมริกาจึงได้
กล่าวถึงรายละเอียดในแต่ละประเทศ เริม่ จาก Indochina ตามด้วย Burma,
Thailand, the Philippines และปิดท้ายด้วย Indonesia ซึ่งรูปแบบหรือ

วิธีการน�าเ นอนี้นับว่าเป็นเรื่องดีอีกประการหนึ่งของเอก าร NARA ที่
ช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจง่ายจากประเด็น ่วนน�าแต่คล้าย รุป แล้วจึงขยายไป ู่
รายละเอียดที่ต้องการเพิ่มเติม
ในกรณีของไทยจาก ่วนน�าจะเห็นได้ว่า มีเพียงประโยคเดียว คือ
Thailand and the Philippines would oppose such a settlement
because of fear of an enhancement of Communist China’s
strength and prestige and her future intentions. แต่ก็ได้ใจความ
ว่ า ไทยอยู ่ ต รงไหนของกลุ ่ ม เพื่ อ นบ้ า น และถ ้ า ต ้ อ งการทราบข ้ อ มู ล ใน
รายละเอียดต่อไปว่า ทาง หรัฐอเมริกามองและประเมินประเทศไทยอย่างไร
ก็ไปดูจาก ่วนขยายของ Thailand ซึ่งมีใจความ ดังนี้

“The government of Thailand is undergoing internal
political realignments following an abortive coup d’ etat and
is presently pre-occupied with domestic political problems.
However, it appears certain that Thailand will maintain its
present pro-Western orientation. A cease-昀椀re in Korea, which
would be interpreted in Thailand as a clear cut defeat for the
Communist aggressors, would tent to justify the commitments
the Thai government has made to the UN in Korea in the
face of domestic critics who advocated a fence sitting posture
for Thailand in the current world struggle. As a result of the
participation of Thai armed forces with UN units in Korea

the Thai government would share in the prestige of a UN
victory. Furthermore, termination of hostilities might release
what are probably the best equipped and most experienced
Thai troops for the defense of their homeland and reduce
the heavy expenditures required to maintain these troops
in Korea.
While the Thai government would welcome a cease-昀椀re
in Korea, it would be reluctant to go along on any political
settlement which would cause a relaxation of Allied vigilance
in Asia or so increase the prestige and strength of Communist China so as to pose an increased threat to Southeast
Asia. Speci昀椀cally the Thai government would wish to avoid
admitting Communist China to the UN or to participation in
the Japanese peace treaty. Similarly Thailand would feel it
in her interest that Communist China were denied control of
Formosa. Thailand would continue to fear that Communist
China, disengaged from con昀氀ict in Korea, would be free to
step up subversion and possibly overt aggression in Southeast
Asia.”
จากรายละเอียดของ Thailand ข้างต้น จะเห็นได้ว่ามีประเด็น
ที่น่า นใจหลายด้าน ทั้งการเมืองภายในและภัยคอมมิวนิ ต์จากจีน ซึ่ง
ในประเด็นหลังคือ ภัยจากจีนคอมมิวนิ ต์นั้น ถือว่าเป็นฉากใหญ่ที่ท�าให้
ท่าทีของไทยต่างไปจากเพื่อนบ้านและหันไปหา หรัฐอเมริกาอย่างใกล้ชิด
และข้อน่า ังเกตคือ ในจ�านวน 5 ประเทศที่ หรัฐอเมริกาให้ความ �าคัญนี้
มีเพียง 2 ประเทศที่เข้าร่วมใน งครามเกาหลีคือ ไทยกับฟิลิปปิน ์ แต่ท�าไม
หรัฐอเมริกาต้องประเมินอีก 3 ประเทศ คือ Indochina, Burma และ
Indonesia ด้วย
หากอ่านเนือ้ ในของเอก ารแฟ้มนีก้ จ็ ะเข้าใจได้วา่ ท�าไม หรัฐอเมริกา
ต้องมีการประเมินท่าทีและ ถานการณ์ของ 3 ประเทศนั้นด้วย เพราะเรื่อง
ภัยคุกคามของคอมมิวนิ ต์ โดยเฉพาะจีนในภูมภิ าคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
นั้น ถือเป็นนโยบายใหญ่หรือเป็นศัตรูหลักของ หรัฐอเมริกานั่นเอง
ทีจ่ ริง เรือ่ งภัยจากคอมมิวนิ ต์นนั้ อาจจะมขี อ้ เทจ็ จรงิ อยไู่ มน่ อ้ ย หรอื
อาจจะเป็นเพียง ิ่งที่ หรัฐอเมริกา ร้างขึ้นในขณะนั้นก็ตาม แต่ไม่ �าคัญ
เท่ากับว่าประเด็นคอมมิวนิ ต์ได้กลายเป็นฉากใหญ่ในประวัติศา ตร์ของ
เกือบทุกประเทศใน มัย งครามเย็น และยังคงเป็นกระแ หลักในเอก าร
ของ NARA ในช่วง 1940s-1960s อีกด้วย
ิ่งที่ควรเน้นไว้ตรงนี้ เพื่อเป็นข้อคิดและชวนถกเถียง ซึ่งน่าจะมี
ประโยชน์ในเชิงทบทวนการเรียนรู้วิธีการประวัติศา ตร์ไปในตัว โดยเฉพาะ
ในการค้นเอก ารหรือวิเคราะห์หลักฐานใน NARA ก็คือ ถ้าข้อมูลหรือ
หลักฐานต่าง ๆ มักชี้ชัดหรือแ ดงไปในแนวทางเดียวกันนั้น มีความหมาย
อย่างไร และปัญหาใหญ่คือ การค้นหาข้อมูลต่าง ๆ ใน มัยนี้จะหลุดพ้นจาก
ฉากใหญ่ของเรื่องเหล่านี้ได้หรือไม่ มากน้อยเพียงใด
ค� า ตอบข้ อ หลั ง คื อ ไม่ เพราะเราไม่ ามารถหลุ ด พ้ น จากเรื่ อ ง
คอมมิวนิ ต์ใน มัย งครามเย็นนั้นได้ แต่ผู้ศึกษาควรต้องตั้งค�าถามให้มาก
จากข้อมูลที่พบเห็น คือต้องตระหนักไว้ในใจและมองให้ไกลจากมุมของ
หรฐั อเมรกิ าเ มอ จึงจะช่วยให้เข้าใจ เขา้
ถึง ข้อมูลของ NARA ในแต่ละ ่วนนั้นว่า
มันมีอะไรซ่อนอยูห่ รือไม่ และมีความหมาย
อย่างไร
เนื่องจากเรื่องคอมมิวนิ ต์น้ัน มี
ทั้ ง เรื่ อ งจริ ง และมายาภาพ และเรื่ อ ง
คอมมิ ว นิ ต์ นี้ ยั ง คงมี ม าอย่ า งต่ อ เนื่ อ ง
ในอีกหลายเรือ่ งด้วยกัน ทัง้ ใน ว่ นของไทย
และ งครามเกาหลี ดังเรื่องท้าย ุดที่พบ
ใน Box 5 ของ RG 59 General Records
of the Department of State, Records
of the Division of Research for Far
East, Reports, 1946-1952 และจะน�า
เ นอข้อมูลและประเด็นบางด้านทีเ่ กีย่ วพัน
คือ เรื่อง “Communist Proposals for
เสนาศึกษา 23
เล่มที่ ๙๐ ตอนที่ ๓ เดือน กรกฏาคม - กันยายน ๒๕๖๗

aw-cl-����������-���������-90-3-�����.indd 23

30/9/2567 BE 22:24

Korean Uni昀椀cation” (August 9, 1951)
เรื่อง “Communist Proposals for Korean Uni昀椀cation” นี้
มีเอก ารจ�านวน 8 แผ่น เป็นการ รุปร่างข้อเ นอของฝ่ายคอมมิวนิ ต์
ในการรวมประเทศเกาหลี 4 ครั้งด้วยกัน เริ่มตั้งแต่
(1) ฉบับ 28 มิถุนายน 1949
(2) ฉบับ 7 มิถุนายน 1950
(3) ฉบับ 19 มิถุนายน 1950 และ
(4) ฉบับ 30 กันยายน 1950
เนือ้ หาการ รุปแบ่ง 5 หัวข้อใหญ่ เริม่ จากบทน�า Summary ตามด้วย
1. Background
2. Summary of the Four Proposals
3. Comparison of Proposals และ
4. Conclusion
ข้อมูลใน ว่ นนีอ้ า่ นง่ายและน่า นใจ แตข่ อยกมาเพยี ง าม ว่ นกพ็ อจะ
ได้ใจความคือ Summary, Comparison of Proposals และ Conclusion
ดังนี้ โดยเริ่มจากใจความ �าคัญใน ่วน Summary ว่า
“The north Korean regime and the USSR have advanced
four major uni昀椀cation proposals since June 1949. The primary
objective of the proposals has been to further the “peaceful

uni昀椀cation” propaganda line of the north Korean regime. In
each instance the proposals were framed to assure Communist control over a uni昀椀ed Korea and, consequently, to
virtually preclude their acceptance by the UN or the Republic
of Korea. The key aspects of the proposals were: (1) the disavowal of existing UN organs for Korea although the Soviet
proposal recommended a new UN organ; (2) withdrawal of
foreign troops; and (3) the establishment of Communistcontrolled interim organs to conduct All-Korea elections and
control police units until the establishment of a permanent
uni昀椀ed government. The speci昀椀c provisions of the proposals,
therefore, demonstrate Soviet unwillingness to advance any
recommendations which do
not clearly guarantee their
control over Korea.”…
III. Comparison of Proposals
A. All the proposals
establish as a basic principle
that the uni昀椀cation issue
must be settled by the
Korean people themselves
without outside interference. In this context, the

กษา
24 เสนาศึ
เล่มที่ ๙๐ ตอนที่ ๓ เดือน กรกฏาคม - กันยายน ๒๕๖๗

aw-cl-����������-���������-90-3-�����.indd 24

withdrawal of foreign troops is required in the 昀椀rst and last
proposals (such a requirement would not have been relevant
to the June 1950 period).
B. Existing UN organs for Korea are disavowed and barred
from participation in uni昀椀cation.
C. Special machinery for the supervision of the elections
and for interim rule over the country is provided in each
proposal. While the proposed interim organs differ as between
the various proposals, they are similarly characterized by
provisions which would guarantee north Korean control
over the interim organs and over the internal police forces
during elections. The provisions for joint conferences both
contain reference to “Democratic” organizations, which by
Communist de昀椀nition would bar most of the south Korean
political organizations and thus place on the interim organs
only Communist front groups. The Joint Assembly provision
would give the north Koreans a very large working majority
since they could be expected to hold almost every one of
their representatives in line. As a consequence, All Korea
elections would be conducted with the Communists in
virtually full control over election organs and police and
possessing the potential to manipulate local agencies in a
manner so as to force a large Communist vote in south Korea.
Apparently, it is estimated that UN observation, under these
circumstances, would only slightly handicap the Communist
drive for post-election control over Korea.
D. All Korea elections are provided for in each proposal.
The detailed provisions for the elections are left to the
interim organs and, consequently, due to the factors noted
above, to the determination of the north Korean regime.
Furthermore, although the proposals vary in their speci昀椀c
recommendations, the purport of all the proposals is that the
pro Communist groups would be permitted full participation
in the elections while many south Korean political groups
would be barred.
E. The UN is accorded an active role in only the Soviet
proposal of September 1950. However, the Soviet proposal
bars UNCOK. The proposal also
clearly limits the UN role and
establishes the principle of settlement by the Korean people
themselves.
IV. Conclusion
From analysis of the provisions of the various proposals,
it would appear that they were
designed in each instance to
guarantee thorough Communist
control over all of Korea. Since proposals formed in such a

30/9/2567 BE 22:24

manner had virtually no possibility of
acceptance by the
UN or the south Koreans, the proposals
were undoubtedly
put forth primarily
for their propaganda impact. Furthermore, for the Soviet
Union to advance
a proposal whose
terms were suf昀椀ciently reasonable
to open the possibility of acceptability
to the west, would involve the calculated risk of losing
Communist control over the north and there is no evidence
that the Soviet Union is willing to risk loss of the north in a
gambit for control over all of Korea.
จากเนือ้ ความข้างต้นจะเห็นได้วา่ ใจความทัง้ าม ว่ นนี้ คือ Summary,
Comparison of Proposals และ Conclusion ใน “Communist
Proposals for Korean Uni昀椀cation” นั้น มีประเด็นหลักแวดวงอยู่เรื่อง
เดียวคือ ภัยคุกคามของคอมมิวนิ ต์ และหรือความได้เปรียบของฝ่าย
เกาหลีเหนือในการยึดครองเกาหลีทงั้ หมด ทัง้ นีค้ งเป็นเพราะการประเมินของ
ฝ่าย หรัฐอเมริกานัน้ มาจากมุมมองในการประเมินท่าทีของฝ่ายคอมมิวนิ ต์
ชัดเจนในฐานะศัตรูหมายเลข 1 จึงท�าให้ หรัฐอเมริกามีมุมมองชัดเจนและ
ต่อเนื่องตลอดมาในยุค งครามเย็น ไม่ว่าจะเป็นในกรณีคาบ มุทรเกาหลี
งครามในเวียดนาม และภัยคุกคามทัว่ ไปในภูมภิ าคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ที่จริงน่า นใจว่า ประเทศอื่น ๆ ในค่ายโลกเ รี รวมทั้งเจ้าหน้าที่ของ
UN คิดและมองเรื่องนี้อย่างไร เห็นด้วยกับทาง หรัฐอเมริกาหรือไม่ และ
ที่ �าคัญคือ เอก ารทั้ง 4 ฉบับนี้ในภาษาเกาหลีและรั เซียมีเนื้อความหรือ
ใจความ า� คัญในลักษณะแตกต่างกันหรือไม่ อยา่ งไร คือตรงตามความหมาย
ที่ หรัฐอเมริกาเข้าใจหรือตีความหรือไม่ อย่างไร และข้อ ง ัยอีกประการ
หนึ่งคือ ท�าไมจีนแดงไม่ได้แ ดงตนหรือไม่ได้เข้ามามี ่วนตรงในเรื่องนี้
จริงหรือไม่ อย่างไร
ข้อมูลใน ่วนนี้ยังไม่ชัดเจนนัก แม้ว่าจะพบข้อมูลภายหลังในช่วงของ
การลงนาม ัญญา งบศึกในปี 1953 ซึ่งมีข้อมูลบาง ่วนใน RG 59 General
Records of the Department of State, Bureau of European Affairs,
Country Direction for the Soviet Union (EUR/SOV), Records
Relating to Soviet-U.S. Relations, 1945-1966 มีข้อมูลเรื่อง “Korean
Political Conference-Geneva-(Big 4
Foreign Ministers plus Communist
China” (Box 1)1
อย่างไรก็ตาม ถ้าอ่านและคิดอย่าง
ชนิดที่ไม่ต้องเกรงใจเจ้าของเอก ารแล้ว
น่าจะพบได้ว่ามีหลาย ิ่งที่ซ่อนอยู่ในการ
ประเมิ น ของฝ่ า ย หรั ฐ อเมริ ก าในเรื่ อ ง
“Communist Proposals for Korean
Uni昀椀cation” นั้น แม้ หรัฐอเมริกามิได้
กล่าวถึงโดยตรงก็ตาม เช่น ประการหนึ่ง
คือ ะท้อนได้ว่า เกาหลีใต้ยังไม่เข้มแข็ง
พอจะต่อกรกับฝ่ายเกาหลีเหนือโดยล�าพัง
ดั ง นั้ น หรั ฐ อเมริ ก าและค่ า ยโลกเ รี
จึงต้องเ นอหรือ ร้างเรื่องเพื่อปกป้อง
เกาหลีใต้ โดยเร่ง ร้างความเข้มแข็ง ด้วย
การพัฒนาในด้านต่าง ๆ ทั้งทางทหาร

เศรษฐกิจ ังคม ฯลฯ ตามโปรแกรมของ หรัฐอเมริกาเป็น �าคัญ
การด�าเนินการหรือ ร้างเรื่องในท�านองลักษณะเช่นนี้ก็ได้เกิดขึ้น
ทั่วไปในประเทศก�าลังพัฒนาทั้งหลายรวมทั้งไทยด้วย ดังจะเห็นได้ ่วน
หนึ่งจากข้อมูลด้าน งครามเกาหลีในบริบทของไทยที่จะกล่าวในล�าดับ
ต่อไป ก็เริ่มมาจากภัยคุกคามของคอมมิวนิ ต์เป็นตัวตั้งเช่นกัน ทั้งนี้เพราะ
ทาง หรัฐอเมริกามีนโยบายที่ชัดเจนต่อจีนแดงและการขยายตัวของจีนแดง
ในคาบ มุทรเกาหลีและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
นโยบายของ หรัฐอเมริกาในเรื่องนี้มีความชัดเจนเมื่อเกิด งคราม
ในเกาหลี และทาง หรัฐอเมริกาได้ก�าหนดแนวทางไว้ในรายงานระดับ Top
Secret เรื่อง “United States National Objectives and Policy in the
Far East” (February 20, 1951) ข้อมูลนี้อยู่ในเอก าร RG 59 General
Records of the Department of State, Records Relating to the
Mutual Security Assistance Program (Far East), 1949-1954, Country
Files: P-S, 1942-1952 ใน Box 4/S; Southeast Asia, 1950-1952 และ
ใน ่วนที่เกี่ยวข้องกับจีนแดงนั้น หรัฐอเมริกาได้วางหลักและแนวทาง
การต่อต้านไว้ตั้งแต่ งครามเกาหลี ในเรื่อง “The policy and action of
Communist China” ใจความ
บางตอนที่น่า นใจ ความว่า
“Communist China is
already involved in a major
military aggression in Korea,
is changing the status of
Tibet by armed action, is
publicly committed to an
attempt to seize Formosa,
and may increase its support
to Ho Chih Minh to include
the use of Chinese forces
in Indochina. Communist
success in these efforts
would expose the remainder of Southeast Asia to attack and
would sharply increase the threat to Japan and the Philippines.
Such prospects lend greater effectiveness to the ordinary
Communist techniques of penetration and subversion and cause
many Asians to remain on the side lines during the present phase
of the struggle.”
ด้วยเหตุนี้ คงไม่ต้องแปลกใจที่ไทยในฐานะประเทศเล็ก และอยู่ใน
ต�าแหน่งทีต่ งั้ ที่ า� คัญในภูมภิ าค (จะเตม็ ใจหรอื ไมก่ ต็ าม) ย่อมจะถูกดึงเข้าไป
เป็น ่วนหนึ่งของ หรัฐอเมริกาในการต่อต้านจีนคอมมิวนิ ต์ เนื่องจาก
หรัฐอเมริกาได้ก�าหนดยุทธศา ตร์ในเรื่องนี้ต่อประเทศในภูมิภาคเอเชีย
ตะวนั ออกเฉยี งใตไ้ วแ้ ลว้ เชน่ กนั ดังทีป่ รากฏ
ในเอก ารชุ ด เรื่ อ ง “United States
National Objectives and Policy in
the Far East” (February 20, 1951) ใน
่วนของ “Strengthening of Southeast
Asia” ใจความตอนหนึ่ง ได้กล่าวไว้ว่า
“34. It is important to the United
States that the mainland states of
Southeast Asia remain under non
Communist control and continue
to improve their internal conditions.
These states are important because
their strategic position, abundant natural
resources, and large population,
if adequately developed and
organized, could serve to protect and

1 เรื่องนี้คิดว่าน่าจะมีข้อมูลอยู่มากในเอก ารของฝ่ายทหาร เช่น RG 319 เรื่อง “Korean Armistice Negotiations, 1951-1958” ซึ่งเดิมผู้เขียนได้ให้ผู้ช่วยค้นเก็บเอก าร �าคัญชุดนี้ด้วย แต่พอดีทาง NARA ได้ประกาศปิดการให้
บริการค้นเอก าร เมื่อวันที่ 13 มีนาคม เนื่องจากการระบาดของโรค Covid-19 ผู้ นใจเรื่องนี้ดูการวิเคราะห์ของ Stueck, William (2002) โดยเฉพาะบทที่ 6 ว่าด้วย “Negotiation an Armistice, July 1951-July 1953: Why Did It Take
So Long?”

เสนาศึกษา
เล่มที่ ๙๐ ตอนที่ ๓ เดือน กรกฏาคม - กันยายน ๒๕๖๗

aw-cl-����������-���������-90-3-�����.indd 25

25

30/9/2567 BE 22:24

contribute to the economic progress and military defense of the
Paci昀椀c off-shore islands from Japan to New Zealand.
35. Therefore, the general objective of the United States
in Southeast Asia is to contribute to (a) the will and ability of all
countries in the region to resist Communism from within and
without, and (b) the political, economic and social advancement
of the area to a higher level of living standards. For this purpose
the United States has developed support programs to strengthen
the governments’ administrative and military capabilities, to
improve living standards, to encourage pro-Western alignments,
and to stave off Communist intervention.”
จากภาพใหญ่ นี้ จะพบว่ าข้ อมูลไทยกับ งครามเกาหลีใ นบริบท
ของไทยจากเอก ารใน RG 59 นั้นก็มีไม่น้อยเช่นเดียวกับ งครามเกาหลี
ในบริบทโลกที่กล่าวมาแล้ว และข้อมูล ่วนใหญ่ต่อเนื่องกันจากบริบทโลก ู่
ประเทศไทย และคงไม่ต้องประหลาดใจที่เรื่องต่าง ๆ ยังคงเกี่ยวพันมาจาก
งครามเกาหลี นั่นก็คือภัยคุกคามจากคอมมิวนิ ต์ โดยเฉพาะจีนแดง ตาม
ด้วย ถานการณ์ภายในของไทย ทั้งด้านการเมือง เศรษฐกิจ ังคม และการ
ต่างประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เรื่องนี้มีเอก ารจ�านวนมาก และข้อมูลบาง ่วนเป็นรายงานลับเกี่ยว
กับบทวิเคราะห์โดยย่อทางภัยคุกคามหรืออิทธิพลของฝ่ายคอมมิวนิ ต์
ถานการณ์ ก ารภายในของไทย (เช่ น รายงานประจ� า เดื อ นเกี่ ย วกั บ
ถานการณ์ต่าง ๆ ของไทย) และบาง ่วนเป็นรายงานบันทึกการ นทนา
(Memorandum of Conversation) หรือข้อ
เ นอในเรือ่ งต่าง ๆ หรอื เปน็ กรณี ๆ ไป เชน่ ฝ่าย
ค้านใน ภาผูแ้ ทนราษฎร กลุม่ นายปรีดี พนมยงค์
ฯลฯ ตั้งแต่ช่วง งครามโลกครั้งที่ 2 ยุติเป็นต้น
มา แต่ ่วนใหญ่ข้อมูลอยู่ในช่วง 1950s ไป
ถึง มัยของรัฐบาลจอมพล ฤษดิ์ ธนะรัชต์
ในช่วงต้น 1960s
ตัวอย่างของข้อมูลเหล่านี้ เช่น RG 59
General Records of the Department of
State, Records Relating to the Mutual
Security Assistance Program (Far East),
1949-1954, Country Files: P-S, 1942-1952
ใน Box 4/S; Southeast Asia, 1950-1952 มีรายงานลับเรื่อง Thailand
เกี่ยวกับ “Principal Lines of Investigation” 3 ประการคือ
(1) Chinese Situation
(2) MDAP Requirements และ
(3) Reaction of Government to the fall of Indo-China to
Communism or Chinese Communist attack on Thailand
นอกจากนี้ ยังมีเอก ารใน RG 59 Subject Files Relating to
Thailand, 1955-1959 มีขอ้ มูลรายงานลับเรือ่ ง “Aspects of Situation in
Thailand” (May 2, 1957) รายงานลับเรื่อง “Growing Leftist In昀氀uence
in Thailand” (May 6, 1958) และรายงานลับเรื่อง “Thai Political
Developments; the Pridi Case” (December 11, 1958) และ RG 59
General Records of the Department of State, Miscellaneous
Lot Files, Correspondence and Subject Files, 1959 มีรายงาน

กษา
26 เสนาศึ
เล่มที่ ๙๐ ตอนที่ ๓ เดือน กรกฏาคม - กันยายน ๒๕๖๗

aw-cl-����������-���������-90-3-�����.indd 26

ลั บ เกี่ ย วกั บ Thailand เรื่ อ ง “Main Problems
in our Relations with Thailand” (Box 6)
ซึ่งประเด็นหลักยังคงเกี่ยวพันกับภัยของคอมมิวนิ ต์
เช่นเดิม แต่การวิเคราะห์ฝา่ ยค้าน ฝ่ายคอมมิวนิ ต์ในไทย
ตลอดช่วงนี้ยังขาดการกรองข่าวที่แม่นย�า เพราะมีแต่
กรณีของนายปรีดี พนมยงค์ เป็นตัวตั้งเ มอ
โดย รุป ภาพของเอก าร RG 59 ที่พบในขณะนี้
มีข้อมูลทั่วไปและข้อมูลเด่นเกี่ยวกับไทยใน งคราม
เกาหลีจ�านวนไม่น้อยทั้งในบริบทโลกและไทย รวมทั้ง
บาง ว่ นของเพือ่ นบ้านอาเซียน แต่ ว่ นใหญม่ กั มแี วดวง
อยู ่ ใ นเรื่ อ งภั ย คุ ก คามจากคอมมิ ว นิ ต์ แ ละหรื อ การ
ต่อต้านจีนแดง และประเทศไทยก็เข้าร่วมในวงจรนี้
อย่าง แข็งขัน โดยเฉพาะภายหลังจากตัด ินใจเข้า
ร ่ ว ม งครามเกาหลี และที่ � า คั ญ คื อ หรั ฐ อเมริ ก ามี ท ่ า ที แ ละมุ ม มอง
ในเรื่องนี้ชัดเจนและเป็นไปในแนวทางเดียวตลอดช่วงต้นของ งครามเย็น
(ปลายทศวรรษ 1940s-ต้นทศวรรษ 1970s)
อย่างไรก็ตาม แม้ข้อมูลของ RG 59 ให้ภาพกว้างของ หรัฐอเมริกา
ใน Far East และ Southeast Asia รวมทั้ง งครามเกาหลีในบริบทโลกได้
เป็นอย่างดี แต่ในระดับลึกหรือกรณีเฉพาะในไทย เช่น งครามเกาหลีใน
บริบทของไทย ข้อมูลของ RG 59 ยังคงมีไม่มากหรือไม่มีรายละเอียดเกี่ยว
กับเหตุการณ์และฝ่ายต่าง ๆ ในเมืองไทย โดยเฉพาะใน ่วนที่เกี่ยวกับฝ่าย
ที่ไม่ชอบรัฐบาลทหาร ไม่ นับ นุน หรัฐอเมริกาใน งครามเกาหลี เป็นต้น
อาจยกเว้นในแฟ้มเอก ารกลุ่มรายงานประจ�าเดือนเกี่ยวกับ ถานการณ์
ต่าง ๆ ของไทย
อย่างไรก็ดี ข้อมูลที่ฝ่าย หรัฐอเมริกาได้รับและรายงานกลับไป
คงอาศัยเพียงแหล่งข่าวจากหนัง ือและข่าวราชการเป็นหลัก ที่ �าคัญคือ
ความแม่นย�าและการเจาะลึกข้อมูลต่าง ๆ นี้ยังไม่น่าเชื่อถือได้มากนัก โดย
เฉพาะฝ่ายต่อต้านรัฐบาลไทยหรือฝ่ายคอมมิวนิ ต์ในไทย เนื่องจากข้อมูล
ของ RG 59 เน้นอยูเ่ รือ่ งเดียวค่อนข้างมากตัง้ แต่หลัง งครามโลกฯ จนถงึ มยั
รัฐบาลจอมพล ฤษดิ์ ธนะรัชต์ คือกลุม่ ของนายปรีดี พนมยงค์ เป็นหลัก แต่กม็ ี
เพยี งชอื่ นายปรดี ี พนมยงคแ์ ละอกี 2-3 ท่านเท่านัน้ เชน่ นายเตยี ง ศิรขิ นั ธ์และ
ผู้ใกล้ชิด ที่พบเห็นตลอดในรายงานลับของ RG 59
เรื่องนี้แ ดงนัยว่า
(1) หน่วยข่าวกรองของ หรัฐอเมริกายังท�างานไม่เจาะลึกมากพอ
เนื่ อ งจากขาดการกรองข่ า วที่ แ ม่ น ย� าและมั ก
มองแบบเหมารวมคื อ ฝ ่ า ยค ้ า นฝ ่ า ยต ่ อ ต ้ า น
รัฐบาลหรือ หรัฐอเมริกามักถูกจัดอยู่ในฝ่าย
คอมมิวนิ ต์เ มอ และ
(2) ถ้ามีข้อมูลลับจริง ๆ ข้อมูลใน ่วนนี้
อาจเก็บอยู่ในแฟ้มอื่นหรือใน RG ฝ่ายทหาร
ก็ได้ เช่น RG 260 ซึ่งผู้เขียน ผู้ช่วยค้น ยังไม่ได้
เก็บข้อมูลมา และผู้เขียนก็ยังไม่มีโอกา ได้อ่าน
เอก ารชุดนี้
ในเบื้องต้นมีข้อ รุปว่า ข้อมูล งคราม
เกาหลี ใ นบริ บ ทของไทยนั้ น หรั ฐ อเมริ ก า
มีขอ้ มูลเกีย่ วกับรัฐบาลหรือกลุม่ ผูน้ า� ที่ นับ นุน
หรัฐอเมริกาค่อนข้างมากและชัดเจน แต่ดูเหมือน หรัฐอเมริกายังไม่
เข้าใจหรือเข้าไม่ถึงกลุ่มอื่น ๆ ใน ังคมไทย โดยเฉพาะฝ่ายที่ไม่ นับ นุน
รัฐบาลทหาร ไม่ นับ นุนฝ่าย หรัฐอเมริกา กลุ่มต่าง ๆ เหล่านี้มักถูก
หรัฐอเมริกามองแบบเหมารวมว่าเป็นเพียงฝ่ายคอมมิวนิ ต์ ฝ่ายนิยม
หรือแนวร่วมของคอมมิวนิ ต์เท่านั้น ทั้ง ๆ ที่ในความจริงหลายกลุ่มไม่
ชอบรัฐบาลทหาร ไม่ชอบฝ่าย หรัฐอเมริกาก็จริง แต่กลุ่มเหล่านี้ก็ไม่ได้
นิยมฝ่ายคอมมิวนิ ต์เช่นกัน และเรื่องของกลุ่มเหล่านี้จึงมักถูกมองข้ามหรือ
ไมม่ ใี นเอก ารของ RG 59 ซึง่ ลักษณะของข้อมูลเช่นนีย้ งั คงปรากฏในเอก าร
ของ RG 84 เช่นกัน
ในตอนต่อไปจะได้น�าเ นอเอก ารของ RG 84 ว่าด้วยเอก ารเก่า
เล่าเรื่อง งครามเกาหลี จาก หรัฐอเมริกา (NARA) RG 84 (ตอน 1) และ
(ตอน 2) ซึ่งมีข้อมูลที่น่า นใจเกี่ยวกับไทยกับ งครามเกาหลี ไม่แตกต่างไป
จากเอก ารของ RG 59 แต่มลี กั ษณะเด่นทีไ่ ม่เหมือนกันแม้วา่ เอก ารทัง้ ของ
RG 59 และ RG 84 อยใู่ นแวดวงของกระทรวงการตา่ งประเทศ หรฐั อเมรกิ า
ก็ตาม

30/9/2567 BE 22:24