PDF Text
Text
aw-cl-����������-���������-90-4.indd 1
10/1/2568 BE 10:10
พันเอก ดร.สรศักดิ์ งามขจรกุลกิจ
“…ขอให้ตั้งใจเป็น “นักประวัติศาสตร์” ที่ดี คือรู้จัก
สังเกต ไต่ถาม จดจ�า และน�าสิ่งที่ศึกษาจดจ�ามาได้ มา
วิเคราะห์หาเหตุผลที่ถูกต้องต่อไป…”
(พระราชนิพนธ์, “ค�าน�า” ใน อีสานเหนือ, 2532)
ความน�า
อันที่จริงแล้ เราทุกคนล้ นต่างก็มีค ามเป็นนักประ ัติ า ตร์อยู่ใน
ตั ตนเ มอ และคนที่จะมีลัก ณะของนักประ ัติ า ตร์ที่ดี ตามพระราชนิพนธ์ของทูลกระ ม่อมอาจารย์ที่ยกมาข้างต้นนี้ ก็เป็นเรื่องไม่ยากนัก าก
มีการพัฒนา ฝึกฝน และน�าข้อคิดของทูลกระ ม่อมอาจารย์ไปใช้ในทาง
ปฏิบตั อิ ย่าง ม�า่ เ มอ ไม่ า่ จะเป็นเรือ่ งในชี ติ ประจ�า นั และ/ รือทางอาชีพ
การงานต่าง ๆ ไม่ยกเ ้นนักเรียนนายร้อย ท ารอาชีพ
ในกรณีของ งครามเกา ลี จากเอก ารเก่าเล่าเรือ่ งผ่านข้อมูลลับและ
ไม่ลับของ อจด มายเ ตุแ ่งชาติ รัฐอเมริกา โดยเฉพาะชุด RG 59 ที่ได้
น�าเ นอมาแล้ นั้น ถ้าผู้อ่าน ประชาชนทั่ ไป นักเรียนนายร้อย ท ารอาชีพ
“รูจ้ กั งั เกต ไตถ่ าม จดจ�า และน�า งิ่ ที่ กึ าจดจ�ามาได้ มา เิ คราะ ์ าเ ตุผล
ทีถ่ กู ต้องต่อไป” ตามพระราชด�าริและการทรง อนของทูลกระ ม่อมอาจารย์
นั้น ก็เชื่อได้ ่า ผู้อ่านย่อมมี �านึกของ “นักประ ัติ า ตร์ที่ดี” อยู่ใน ั ใจ
และจะช่ ยท�าใ ้การอ่านในตอนต่อไปนี้มีค าม มายเชิงลึกที่ชัดเจนยิ่งขึ้น
โดยเฉพาะในการพินิจเอก ารลับและไม่ลับของชุด RG 84
แม้ ่าเอก ารทั้งของ RG 59 และ RG 84 อยู่ในแ ด งของกระทร ง
การต่างประเท รัฐอเมริกา ก็ตาม แต่ข้อมูลในเอก าร 2 ชุดนี้ กลับมี
ลัก ณะเด่นที่ไม่เ มือนกัน ในขณะที่ RG 59 มีลัก ณะก ้างจากระดับ
เชิงนโยบายของ รัฐอเมริกา ผ่านกระทร งการต่างประเท เข้า ปู่ ระเท ต่าง ๆ
่ นของ RG 84 มีลัก ณะเฉพาะ รือแคบลง เพราะเป็นข้อมูลจากรายงาน
ของนักการทูตอเมริกันที่ประจ�าในประเท ต่าง ๆ เช่น ประเท ไทย ภาพ
โซเ ียต ่งกลับไปยังรัฐบาลกลางของ รัฐอเมริกา แต่เอก ารของทั้ง อง
RG นี้ก็มีค าม �าคัญ มี ่ น ัมพันธ์กัน และต้องค้น าน�ามาเชื่อมโยงกัน
จึงจะช่ ยท�าใ ้เข้าใจ เข้าถึง และพัฒนาในการมองกิจกรรม การกระท�าของ
รัฐอเมริกาในเรื่องต่าง ๆ นั้นได้อย่างรอบด้าน
อย่างไรก็ตาม การน�าเ นอเอก ารเก่าเล่าเรื่อง งครามเกา ลี จาก
รัฐอเมริกา (NARA) RG 84 (ตอน 1) นี้ มีลัก ณะแบบเดีย กับชุด RG 59
ที่กล่า มาแล้ คือ มีทั้งข้อมูลทั่ ไปและ
ข้อมูลเด่นที่เกี่ย ข้องกับ งครามเกา ลี
ในบริบทโลกและไทยด้ ย
ที่ เ มื อ นกั น อี ก ่ น นึ่ ง ของ
การน�าเ นอในที่นี้ นั่นก็คือ ข้อมูลทั่ ไป
และข้อมูลเด่นใน ่ น RG 84 มีค าม
ลาก ลายเช่นเดีย กับ RG 59 แต่จะ
เน้นเพียง อง ่ นที่เกี่ย ข้องกัน คือ
(1) ม าอ� า นาจ รั ฐ อเมริ ก า
กับค่ายคอมมิ นิ ต์ (จีนและ ภาพ
โซเ ียต) ต่อเกา ลีเ นือ-ใต้ และ
(2) ไทยกับ งครามเกา ลี
กล่ า อี ก ทาง นึ่ ง
คือ ในการน�าเ นอนี้จะพินิจ
งครามเกา ลี ทั้งในบริบท
ของโลกและบริบทของไทย
ในแบบเดีย กับที่ได้น�าเ นอ
มาแล้ ใน ่ นของ RG 59
และจะได้เลือกเอก ารบาง
่ นเป็ น ตั อย่ า ง � า รั บ
กรณีที่ นใจนี้ในแต่ละเรื่อง
และบางเรื่องก็อาจมีใจค าม
คาบเกีย่ กับระ า่ ง งคราม
เกา ลี ใ นบริ บ ทโลกกั บ
งครามเกา ลีในบริบทของ
ไทย เพราะในค ามเป็นจริงแล้ ทั้ง อง ่ นนี้ต่างก็ได้เกี่ย โยงซึ่งกันและ
กันเ มอ
งครามเกา ลีในบริบทโลกมีข้อมูลทั่ ไปและข้อมูลเด่นใน RG 84
ทั้ง ่ นที่มาจาก ถานเอกอัครราชทูต รัฐอเมริกา ประจ�าในกรุงเทพฯ
(Bangkok) คือตั เอก ารรายงานออกจากประเท ไทย เช่น RG 84 Records
of the Foreign Service Posts of the Department of State, Thailand
Bangkok Embassy General Records, 1945-1953 และ ่ นที่มาจาก
ถานเอกอัครราชทูต รัฐอเมริกา ประจ�าในกรุงมอ โก (Moscow) คือ
ตั เอก ารรายงานออกจากประเท ภาพโซเ ียต เช่น RG 84 Records
of the Foreign Service Posts of the Department of State, Union
of Soviet Socialist Republics, U.S. Embassy, Moscow, Classified
General Records, 1941-1963 และจะได้แ ดงตั อย่างของเอก ารชุดนี้
ตัวอย่างเอกสาร RG 84 : รายงานจากค่ายคอมมิวนิสต์และฝ่ายที่
ประจ�าในประเทศไทย
เพือ่ การอ่านและการรับรูข้ อ้ มูลอย่างรอบด้านจากทัง้ องฝ่ายใน มัย
งครามเย็น ดังนั้นการค้นค ้าเอก าร RG 84 จึงได้ลอง ุ่มเอก ารลับลับที่ ดุ จากรายงานทางการทูตของ รัฐอเริกา ทัง้ ใน ่ นทีร่ ายการออกจาก
ประเท ค่ายคอมมิ นิ ต์และประเท ฝ่ายโลกเ รี โดยเฉพาะจากเมืองไทย
และก่อนเข้า ู่เนื้อ า ลักของเอก าร RG 84 มีตั อย่างแ ดงการรายงาน
ของ อง ่ นนี้ กล่า คือ
่ นแรก เป็นตั อย่างการรายงานออกจากประเท ภาพโซเ ียต
เช่น เอก ารใน RG 84 Records of the Foreign Service Posts of
the Department of State, Union
of Soviet Socialist Republics, U.S.
Embassy, Moscow, Classified
General Records, 1941-1963 Entry
3313 Box 105 มายเลข 710 Korea
มีขอ้ มูลรายงานการใ ้ มั ภา ณ์ของฝ่าย
อเมริกัน (Oct. 1) มีใจค ามดังนี้
“There follows text of
question and Acting Secretary
Acheson’s answer on Korea in
press conference, Oct. 1:
Question: Does the United
กษา
14 เสนาศึ
เล่มที่ ๙๐ ตอนที่ ๔ เดือน ตุลาคม - ธันวาคม ๒๕๖๗
aw-cl-����������-���������-90-4.indd 14
10/1/2568 BE 10:11
States intend to follow the Russians to continue pursuing
independently their own policy in North Korea, without taking
positive steps to fulfill the pronouncements at Cairo and Moscow
to establish a Provisional Government for Korea under oint US,
USSR supervision hat steps does this country and the USSR
administrators take in Korea
Answer: General odge has in the past months made
a number of efforts to bring about a reconvention of the oint
Soviet American Commission. is efforts have not so far proven
successful. hen we consider it opportune, we may again
approach the business in this matter. e have informed them
that we are prepared to meet with the Commission at any time
they wish and we hope that they may soon see the reason and
good sense in continuing the discussions of the Commission
in the meantime, as said in my statement of last Aug. 30, it is
essential that we proceed in South Korea with the solution or urgent social and economic problems along lines
which embody the will of the Korean people, therefore
we desire to establish cooperation between all political
parties and a Korean legislative body to express Korean
views and aspirations and to provide Korean leadership.
At the time made this statement emphasi ed two main
points one is that we are prepared at any time that the
Soviet Government will do so to resume the discussions
of the Commission, the purpose of which is to bring about
a Unified Korea, the other is that we intend to remain in
Korea and carry out our duties there until we have achieved
the purpose of bringing into being a United independent
Korea. e must be patient and persevering in reaching a solution
of this problem.”
อย่างไรก็ตาม ต่อมาเมือ่ ทางฝ่าย ภาพโซเ ยี ตและเกา ลีเ นือเ นอ
แผน “Proposals for Korean Unification” มาถึง 4 ครัง้ ในป 1949-1950
( une 28, 1949 une 7, 1950 une 19, 1950 และ September 30,
1950) แต่ฝา่ ย รัฐอเมริกากลับไม่เ น็ ด้ ย เนือ่ งจากมีขอ้ รุปทีเ่ น็ า่ ฝ่าย
คอมมิ นิ ต์/เกา ลีเ นือจะเข้าค บคุมเกา ลีทั้ง มด “From analysis of
the provisions of the various proposals, it would appear that they
were designed in each instance to guarantee thorough Communist
control over all of Korea.” (ดูการน�าเ นอเอก ารฉบับนี้ใน ่ น RG 59
ที่ได้กล่า มาแล้ )
อีกตั อย่าง นึ่งจากค่ายคอมมิ นิ ต์- ภาพโซเ ียต คือ RG 84
Records of the Foreign Service Posts of the Department
of State, Union of Soviet Socialist Republics, U.S. Embassy,
Moscow, Classified General Records, 1941-1963 Entry 3313
Box 115 มายเลข 800 USSR มีขอ้ มูลเรือ่ ง “ nterpretative Report
on Soviet Policy” (Based on the Press) (December 1945-1946)
เอก ารชุด“ nterpretative Report on Soviet Policy” (Based
on the Press) (December 1945-1946) นี้ มีเนื้อ าเกี่ย กับนโยบาย
ของ ภาพโซเ ียต (USSR) ครอบคลุมม าอ�านาจและภูมิภาค ต่าง ๆ
ร มทั้ง Far East ด้ ย และคงไม่แปลกใจที่กระบอกเ ียงของ USSR
ก็ได้กล่า โจมตีบทบาทของ รัฐอเมริกาในการแทรกแซงกรณีของจีน
ระ ่างจีนคณะชาติกับจีนแดงเช่นกัน เช่น ในป 1946 ใน ่ นของ
“The Far East” ค ามตอน นึ่ง ่า “The Soviet press concluded
that the U.S.A. was supporting civil war in China to further its
imperialist interests and to establish its dominion in the Far East”
�า รับ ่ นที่ อง เป็นตั อย่างรายงานออกจากประเท ไทย เช่น
เอก ารใน RG 84 Records of the Foreign Service Posts of the
Department of State, Thailand Bangkok Embassy General Records,
1945-1953 ใน Box 94 มีข้อมูลที่น่า นใจ ลายเรื่อง เช่น เอก าร 350
China (1953) เป็นจด มายแ ดงค ามคิดเ ็นของ Chang an Chen,
President of Chinese Chamber of Commerce ในประเท ไทย ซึ่ง
เป็นฝ่าย นับ นุนจีนคณะชาติและ รัฐอเมริกา ใจค ามอาจยา น่อย
แต่มีเนื้อ าน่า นใจ โดยเฉพาะการท�าค ามเข้าใจ เข้าถึงและพัฒนาค ามรู้
ใน มัย งครามเย็น จากท่าทีของฝ่ายต่าง ๆ ดังที่ปรากฏ ่า
“From time immemorial China and Thailand were tied
by many bonds. n addition to our racial, religious, and linguistic
affinities, we find ourselves now on the same side of a world
struggle for freedom and liberty against tyranny and aggression.
e believe in free enterprise and are opposed to exploitation and
slavery in the communist system. e have built our business
and enterprise through years of industry and perseverance.
Our interest, being centered around private enterprise, is
fundamentally incompatible with communism. e live amicably
with the Thai people and abide by the laws of Thailand. e
do our best to cultivate and foster the traditionally friendly
relationship between our two people.
e have always been loyal to the government of the
Republic of China. Since the communist occupation of the
mainland of China, we learned continually from our relatives
the oppression and atrocities of the ruthless communists from
เสนาศึกษา
เล่มที่ ๙๐ ตอนที่ ๔ เดือน ตุลาคม - ธันวาคม ๒๕๖๗
aw-cl-����������-���������-90-4.indd 15
15
10/1/2568 BE 10:11
our homeland, such as mass arrest and execution, confiscation
of property and “brain washing”. The puppet communist regime,
imposed upon the unwilling people through the machination of
an alien aggression, has turned the beautiful and peaceful land
of China into a living inferno. Fundamental freedom and human
rights have been completely wiped out since their occupation.
The Chinese in Thailand as a whole are fully convinced that the
communist system will never work in China and that the future
of China depends upon a free and democratic government as
envisaged by Dr. Sun at Sen and as under the leadership of
President Chiang Kai Shek. To liberate our relatives under the
tyrant rule of the Chinese communists, we determine to do our
best to give our spiritual and material support to Free China in
the task of removing the Chinese communists and recovering
the mainland. e believe that the final victory is bound to be
ours.
e wish to point out the fact that the menace of
communism does not limit itself to China. Being the tools of
international communism and puppets of the Soviet Russia, the
Chinese communists are scheming to overthrow free governments
for world domination. Since the cease-fire in Korea, the Chinese
communist threat to South East Asia is greater than ever. To
avert this danger, communism must be uprooted from its nerve
centre in China. Once the brave soldiers of the Free China set
their feet again on the mainland, the security of South East Asia
will be assured.”
จากข้อมูลในเอก ารของ อง ่ นนี้ จะเ ็นได้ ่า ข้อมูลในเอก ารที่
ออกมาจากแต่ละ ่ น ( รือแต่ละประเท ภาพโซเ ียตและไทย) ซึ่งเป็น
ข้อมูลเฉพาะของแต่ละฝ่ายนั้น เริ่มตีกัน รือต่างไปคนละทาง ทั้งใน ่ นที่
เกี่ย ข้องและไม่เกี่ย ข้องกับ งครามเกา ลี แต่ก็เป็นประเด็นแ ดล้อมและ
เกีย่ ข้องกันของ องค่าย เนือ่ งจากอยูใ่ นบริบทของ งครามเย็น และตา่ งฝา่ ย
ต่างก็มีท่าทีที่ าดระแ ง รือขัดแย้งกันตลอดมา
ดังนั้น การกล่า า กล่า โจมตี ระ ่างกันของ องค่ายนี้ จึงถือเป็น
เรื่องปกติในเอก ารของ NARA ชุด RG 84 และ ิ่งนี้ถือเป็นข้อดีของ งการ
ทูตอเมริกนั ทีบ่ นั ทึกและรายงานข้อมูลอย่างตรงไปตรงมา และเป็นเรือ่ งดีของ
ผู้ กึ าประ ตั ิ า ตร์ทจี่ ะได้เ น็ ข้อมูลทีแ่ ตกต่าง
กันนี้ด้ ยเช่นกัน
ข้อมูลทีแ่ ตกต่างนี้ ถือเป็นเรือ่ งท้าท้ายของ
ผู้ ึก าประ ัติ า ตร์ เนื่องจากในค ามแตกต่าง
กันนั้นจะช่ ยใ ้ผู้ ึก าเกิดข้อคิด ค�าถามและ
ค้น าต่อไปอย่างไม่รจู้ บ เพราะ ากพบ า่ เอก าร
ชุดนี้มีค ามขัดแย้งและต้องการทราบข้อเท็จจริง
ทีเ่ กีย่ ข้อง ย่อมจะเป็นแน ทางในการ บื ค้นต่อไป
ทั้งภายในเอก ารของกลุ่ม RG 84 ซึ่งมี ม ด
เอก ารย่อย (Entry) อีกเป็นร้อยเป็นพัน และ
ภายนอกกลุ่มเอก ารของ RG 84 เช่น RG 59
จากนั้นก็ยังอาจต้องขยายออกไปจากเอก ารของฝ่ายพลเรือนไป ู่เอก าร
ของฝ่ายท ารและ/ รือของ C A อีกด้ ย
อย่างไรก็ตาม เนือ่ งจากการค้น าเอก ารใน NARA มีเ ลาจ�ากัดและ
ค รต้องได้ขอ้ มูลใน ่ นทีเ่ กีย่ ข้องกับเปา มายทีไ่ ปในแต่ละครัง้ ซึง่ ในครัง้ นี้
ก็คือ ไทยกับ งครามเกา ลี จึงท�าใ ้การค้น าไม่ ามารถขยายตั ออกไป
ตามร่องรอยของค ามแตกต่าง รือค ามขัดแย้งของเอก ารในกลุ่ม RG 84
และเท่าที่พอท�าได้ก็คือ การค้น าเฉพาะภายในกลุ่ม RG 84 ซึ่งก็มีข้อมูล
ทั่ ไปและข้อมูลเด่นในประเด็นไทยกับ งครามเกา ลีมากพอ �า รับน�ามา
เ นอในเบือ้ งต้น และจะได้แ ดงใน ่ นของ งครามเกา ลีในบริบทโลกก่อน
RG 84 : ข้อมูลทั่ ไปและข้อมูลเด่น: งครามเกา ลีในบริบทโลก
การพิ นิ จ งครามเกา ลี ใ นบริ บ ทของโลกนี้ มี ข ้ อ มู ล เอก ารที่
น่า นใจ ลาย ่ น แต่น่าจะมาจากการรายงานท่าทีของ รัฐอเมริกาต่อ
เกา ลีเ นือ-ใต้ รือการ ิเคราะ ์ท่าที นโยบายของฝ่าย ภาพโซเ ียตต่อ
เรือ่ งเกา ลีเ นือ-ใต้ ตัง้ แต่ช่ งปลาย งครามโลกครัง้ ที่ 2 และช่ งต้น ลังจาก
งครามโลกฯ ยุตลิ งในป 1946 เปน็ ตน้ มา ร มทัง้ งครามโ ณาช นเชือ่ ของ
ทั้ง องค่าย เช่น เนื้อ าจาก ิทยุของฝ่าย ภาพโซเ ียต (Radio Moscow)
ในช่ ง งครามเกา ลี มีใจค าม ่ น นึ่ง “The program was called
Korean Events. t consisted of a brief summary of war news from
Korea.” (“Radio Moscow” November 5, 1951)
ตั อย่างเนือ้ ค ามจาก ทิ ยุของฝ่าย ภาพโซเ ยี ต (Radio Moscow)
ในช่ ง งครามเกา ลี (1951) ในเอก าร RG 84 Records of the Foreign
Service Posts of the Department of State, Union of Soviet Socialist
Republics, U.S. Embassy, Moscow, Classified General Records,
1941-1963 Entry 3313 Box 105 มายเลข 320. Russia 1951 มีข้อมูล
เรื่อง “Radio Moscow” (November 5, 1950) และมีใจค ามน่า นใจ
ตอน นึ่ง ค าม ่า
“The ar News as given was along this line. On
November 3rd the Americans were driven back at all points on
the Korean Front. Five American planes were shot down. These
planes were engaged in the ruthless bombing and gunning of
civilian populations. Then followed a brief description of battles
at specified points. The troops involved were described as the
Peoples’ Army on one side, the Americans on the other. No
กษา
16 เสนาศึ
เล่มที่ ๙๐ ตอนที่ ๔ เดือน ตุลาคม - ธันวาคม ๒๕๖๗
aw-cl-����������-���������-90-4.indd 16
10/1/2568 BE 10:11
United Nation was mentioned, except Great Britain, and then
only a brief reference to American and British troops.”
ถ้าอ่านและมองจาก
มุ ม ของฝ่ า ย รั ฐ อเมริ ก า
แน ่ น อน ่ า รายการของ
Radio Moscow นั้ น
ย่ อ มมี เ นื้ อ าเป็ น เชิ ง การ
โ ณาช นเชื่อ แต่ก็มีบาง
ิ่งน่า นใจซ่อนอยู่ในนั้น ซึ่ง
อาจมีค ามจริง รือเป็นเรือ่ ง
ร้างเกินจริงท�านองคลา้ ยใน
กรณี งครามเ ียดนามก็ได้
และนั ก ประ ั ติ า ตร์ ค ร
ต้ อ ง ามารถค้ น และน� า มา
ตร จ อบกันได้จากเอก าร
ข้อมูลของคู่กรณี ( ภาพโซเ ียตกับ รัฐอเมริกา) ร มทั้งพันธมิตรของ
ทัง้ องฝ่าย และคงไม่แปลกใจทีฝ่ า่ ย รัฐอเมริกาก็มเี รือ่ งการโ ณาช นเชือ่
เช่นกัน
ในกรณี ข อง งครามเกา ลี นั้ น ทาง รั ฐ อเมริ ก าก็ ไ ด้ ใช้ ก าร
โ ณาช นเชื่อ ลายรูปแบบ เช่น บาง ่ นใช้/อา ัยท ารไทยจากแน
น้าใน งครามเกา ลีเป็นกระบอกเ ียง เช่น “Radio -Tape Recordings
of nterviews with Thai Forces in Korea” (March 28, 1951) และ
“ iew Regarding Future Communist Aggression” ( uly 9, 1951)
ซึ่งใจค ามในเอก ารเ ล่านี้น่า นใจและจะน�าเ นอดังนี้
เนื้อ าในเรื่อง “Radio -Tape Recordings of nterviews with
Thai Forces in Korea” (March 28, 1951) อยู่ใน Box 92 ของ RG 84
Records of the Foreign Service Posts of the Department of State,
Thailand Bangkok Embassy General Records, 1945-1953 มีใจค าม
เพียง 2 แผ่น ประทับ restricted ดังนี้
“The enclosed tape recordings were made by the oice
of American correspondent Robert asher on February 26 and 27,
1951 and in view of the fact that the nternational Broadcasting
Division’s program to Thailand will not commence for at least
a month, it is believed that the Embassy may make earlier use
of these on-the-spot recordings. The Embassy may find that a
minor amount of editing will be necessary.
The first half of the reel contained in the box marked
number three constitutes an interview with two Thai enlisted
men who participated in an attack on February 25th against a
group of North Korean troops isolated in three Korean villages.
One of the two enlisted men, in addition to being rather shy
and speaking with an up-country accent, apparently had a small
speech impediment and some editing of his comments may be
advisable. For example, at first he missed entirely the question
of the national heating method in houses in Korea, i.e., “the hot
oor” and this possibly should be removed. The remainder of
the reel begins an interview with ieutenant Colonel Kriengkri
Uttanum, Chief of Staff and planner of the February 25th attack,
and interpreter ieutenant Sirichurd Satraphai and Mr. asher.
The reel in the container
marked number four is
the end of the interview
with Colonel Uttanum
and presumably the
Embassy will wish to
delete the English language
comments therein.
This reel also introduces
the beginning of the
interview with Colonel
Boriboon Chulacharetta,
Commander-in-Chief of
the Unit. This introduction is repeated on the reel in the container
marked number five and the reel also includes the beginning
of an interview with Ma or itti Bamrungcheep, Commander of
the Thai medical unit. The latter part discusses his patients and
their illnesses and the availability of drugs and other supplies.
The Embassy will note that in the military action there were
no casualties among the Thai forces which necessitated even
temporary hospitali ation. The reel in the container marked six
consists of a “roll call” of the Thai soldiers hospitali ed and
includes messages to their families and friends. t should be
noted that there was no serious illness involved.
The Embassy’s comments on the value of this type of
material will be appreciated.
Enclosure: Tape recordings (4)”
น่าเ ียดายที่ Tape recordings ที่เอก ารนี้กล่า ถึงไม่ได้ร มอยู่
ในแ มเอก ารชุดนีด้ ้ ย และยงั าไมพ่ บ า่ Tape recordings ใน ่ นนีเ้ ก็บไ ้
ที่ใดของ NARA เรื่องนี้ถ้าเป็นไปได้จะพยายามค้น าใ ้พบและเก็บกลับมา
เพราะเข้าใจ า่ ทาง NARA มี ธิ กี ารเก็บ ลักฐานต่าง ๆ อย่างดี และ ลักฐานนี้
มีค าม �าคัญต่อไทย แต่คงมิใช่การเรียนรู้เรื่องการโ ณาช นเชื่อของ
รัฐอเมริกาเท่านัน้ ากมีขอ้ มูลข้อเท็จจริงเกีย่ กับ ภาพค ามเป็น
จริงของท ารไทยในแน น้าที่เกา ลีใต้อีกด้ ย
่ นเรือ่ ง iew Regarding Future Communist Aggression”
( uly 9, 1951) มีใจค ามระบุไ ้ ่า
“A Thai Army Ma or, who has returned within the
past two months from fighting in Korea, expressed his
opinion that cessation of the war there would result in
Communist Chinese aggression against Southeast Asia,
possibly Thailand.
Comment: This officer, prior to going to Korea,
appeared to have little understanding of, or interest in,
เสนาศึกษา
เล่มที่ ๙๐ ตอนที่ ๔ เดือน ตุลาคม - ธันวาคม ๒๕๖๗
aw-cl-����������-���������-90-4.indd 17
17
10/1/2568 BE 10:11
Communism and its program.”
“A Thai Army Ma or” รือ “This officer” จากเอก ารในแ ม
เรือ่ ง iew Regarding Future Communist Aggression” ( uly 9, 1951)
ข้างต้นนี้ ไม่ปรากฏชื่อ และก็ยังคงไม่ทราบ ่าเป็นใคร เท่าที่ลองค้น าจาก
ภายในกลุ่มของ RG 84 ที่ต่อเนื่องจากเอก าร
ชุดนี้ ก็ยังไม่พบค�าตอบชื่อของนายท ารท่าน
นี้ แต่เข้าใจ ่าในเอก ารไทยน่าจะมี และเรื่องนี้
น่าจะมีทงั้ ข้อเท็จจริงและการโ ณาช นเชือ่ ของ
รัฐอเมริกาปะปนกันอยู่ด้ ย โดยเฉพาะการ
ตระ นัก รือค าม นใจของท ารไทยในเรื่อง
ภั ย คุ ก คามของจี น คอมมิ นิ ต์ ที่ มี ต ่ อ ภู มิ ภ าค
เอเชียตะ ันออกเฉียงใต้และไทยเราด้ ย
อันที่จริงแล้ การโ ณาช นเชื่อของ
รัฐอเมริกาใน งครามเกา ลีนนั้ นอกจาก ่ น
ที่เกี่ย ข้องกับท ารไทยแล้ รัฐอเมริกา โดย
น่ ยงานของ US S ยังคงใช้รูปแบบและเนื้อ า
อื่น ๆ อีก ลายด้าน และบางด้านก็อาจมิใช่เพียงการโ ณาช นเชื่อเท่านั้น
แต่ดูเ มือน ่า รัฐอเมริกามีนโยบาย มีแน คิดและน�าไปใช้ปฏิบัติจริงด้ ย
เช่น เรื่องการปฏิรูปที่ดินในเกา ลีเ นือ ซึ่งเรื่องนี้มีเอก ารใน Box 92 ของ
RG 84 Records of the Foreign Service Posts of the Department of
State, Thailand Bangkok Embassy General Records, 1945-1953 เรือ่ ง
“Propaganda Material” ( une 12, 1951) จากฝ่าย Political Section
to US S มีใจค ามดังนี้
“Attached is an
excerpt from a letter by a Korean,
whom we may call . . ee, to
a STEM employee. The letter
is dated March 30, 1951, and
comments on Communist land
reform. t is the comment of
a Korean interested in land
reform, who visited north Korea
during the brief period when
it was under the control of
American troops.
The Political Section
believes excerpts from this material might be useful if appropriately translated and distributed here. f you agree, perhaps you
will wish to transmit the Chinese translations to other suitable
posts, and provide the English version to the Department for
possible use elsewhere.
hen you have finished with the attached excerpt,
please return it to the Political Section.”
น่าเ ยี ดายทีก่ ารค้น าในช่ งนัน้ ไม่มโี อกา เ น็ ตั จด มายของ ee
ในแ มเอก ารชุดนี้ (เข้าใจ ่าน่าจะมีการแปลและเก็บไ ้ในแ มอื่น และ
น่าจะมีตน้ ฉบับในภา าเกา ลีอยูใ่ น อจด มายเ ตุของเกา ลี รือน่าจะมี
ฉบับภา าจีนก็ได้) แต่เนื้อค ามที่ได้รับจากเอก ารนี้ก็ได้ใจค ามพอค ร
และเรือ่ งการปฏิรปู ทีด่ นิ นัน้ น่าจะมีค าม า� คัญมิใช่เฉพาะต่อฝ่ายคอมมิ นิ ต์
เท่านั้น รัฐอเมริกาก็น�ามาใช้ใน ลายประเท ในช่ งเ ลานั้นด้ ย เช่น
ญี่ปุ่น เกา ลีใต้ ลิปปน ์
เพียงแต่ในกรณีของ ลิปปน น์ นั้ ไม่ประ บค าม �าเร็จและ ง่ ผลใน
การพัฒนาประเท ในระยะต่อมาเมือ่ เทียบกับญีป่ นุ่ และเกา ลีใต้ ซึง่ ทัง้ อง
ประเท ลังนี้ประ บค าม �าเร็จในการพัฒนาอย่างเป็นรูปธรรมที่เ ็นเด่น
ชัดมาใน มัยปจจุบัน
่ น นึ่งของค าม �าเร็จในการปฏิรูปนั้น ก็เป็นผลมาจากการปฏิรูป
ที่ดินที่ รัฐอเมริกาเข้าไปจัดการใ ้ไ ้ตั้งแต่ภาย ลัง งครามโลกครั้งที่ 2
(ในกรณีของญี่ปุ่น) และภาย ลัง งครามเกา ลี งบในป 1953 (ในกรณี
เกา ลีใต้) อย่างปฏิเ ธไม่ได้ และ
ที่ จ ริ ง แล้ ก็ เ ป็ น ที่ ย อมรั บ กั น ทั่ ไป
่า การปฏิรูปที่ดินของ รัฐอเมริกา
ในญี่ปุ่นและเกา ลีใต้นั้น ่งผลใ ้
องประเท ประ บค าม � า เร็ จ
ในการพัฒนาประเท เป็นประเท
อุต า กรรมอย่างร ดเร็ และกลาย
เป็นม าอ�านาจทางเ ร ฐกิจชั้นน�า
ของโลกปจจุบัน
แต่เรื่องการปฏิรูปที่ดินนี้ ผู้ นใจ
คงมีคา� ถาม า่ แล้ ท�าไม รัฐอเมริกา
กลั บ ไม่ เ คยมี น โยบาย รื อ ต้ อ งการ
จัดการใ เ้ กิดในกรณีของไทย ทัง้ ๆ ที่
รัฐบาลจอมพล ป. พิบลู งคราม ได้พยายามเ นอเรือ่ งดังกล่า แต่กลับพ่ายแพ้
ใน ภาผูแ้ ทนรา ร เพราะแทนทีจ่ ะใ ก้ าร นับ นุนการปฏิรปู ทีด่ นิ ในไทย
รัฐอเมริกากลับมอง ่าฝ่าย นับ นุนเรื่องการปฏิรูปที่ดินนี้เป็นฝ่ายซ้าย
รือกลุ่มนิยมคอมมิ นิ ต์
ในแ ด ง ิชาการไทยและตะ ันตก มักอธิบายและเข้าใจกันตลอด
มา ่า ฝ่ายข า ฝ่ายอนุรัก ์นิยม ในเมืองไทย ซึ่งคง ั่นเกรงเรื่องนี้มาตั้งแต่
ภาย ลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ป 1932 (2475) น่าจะมีบทบาท
และอิทธิพลเรื่องนี้เ นือฝ่าย รัฐอเมริกา ดังนั้นจะเ ็นได้ ่า แน ทางการ
ต่อต้านคอมมิ นิ ต์ในไทยนัน้ รัฐอเมริกา นั ไป ง่ เ ริมการพัฒนากองทัพ
การลงทุนของภาคเอกชน และการพัฒนาอุต า กรรมเบา อุต า กรรม
กษา
18 เสนาศึ
เล่มที่ ๙๐ ตอนที่ ๔ เดือน ตุลาคม - ธันวาคม ๒๕๖๗
aw-cl-����������-���������-90-4.indd 18
10/1/2568 BE 10:11
ทดแทนการน�าเข้าเป็นกระแ ลักมากก ่าค าม นใจเรื่องการปฏิรูปที่ดิน
ภาย ลังจาก งครามเกา ลีคลายตั ในช่ ง ลังป 1953 เป็นต้นมา
ในระ ่าง งครามเย็น นักข่า ต่างประเท ได้กราบบังคมทูลถามพระบาท
มเด็จพระเจ้าอยู่ ั รัชกาลที่ 9 ่า การที่เ ด็จพระราชด�าเนินทรงงาน
ในถิน่ ทุรกันดารเป็นการท�า งครามต่อต้านภัยคอมมิ นิ ต์ใช่ รือไม่ ทรงตอบ า่
ไม่ใช่ เป็นการท�า งครามต่อ ู้ค ามยากจน” (จุดมุ่ง มายและขอบเขต
การ ึก า ิชาไทย ึก า 8 กันยายน 2560) และค ามอีกตอน นึ่ง ่า “
ที่ออกไปเพื่อไปแก้ปญ าค ามยากจน รือต่อ ู้ค ามยากจน งานที่ท�า ่ น
ใ ญ่เป็นเรื่องของการเก ตรซึ่งเป็นอาชีพ ลักของคนไทยใน มัยนั้น” (ไทย
ึก า : เรื่องไทยอันเนื่องด้ ยประ บการณ์ 7 กันยายน 2561)
เรื่องนี้ก็ยังคงเป็นเรื่องที่น่า นใจและยัง าค�าตอบไม่ได้จากข้อเท็จ
จริงในเอก ารของ NARA โดยเฉพาะ RG 84 ่า ท�าไม รัฐอเมริกาไม่ใช้
แน ทางปฏิรปู ทีด่ นิ ในเมืองไทยเพือ่ ต่อ กู้ บั ฝ่ายค่ายคอมมิ นิ ต์และพัฒนา
ประเท ไทยไป ู่ประเท อุต า กรรมชั้นน�าเช่นเดีย กับทางญี่ปุ่นและ
เกา ลีใต้ ทั้ง ๆ ที่การปฏิรูปที่ดินเป็นนโยบาย ลักที่ รัฐอเมริกาได้น�ามา
ใช้เพื่อพัฒนา ลายประเท ในเอเชียและภูมิภาคอื่น ๆ เช่น ลาตินอเมริกา
ที่ �าคัญอีกประการ นึ่ง ก็คือ ท�าไมฝ่ายข า ฝ่ายอนุรัก ์นิยม ถึง
ามารถโน้มน้า ฝ่าย รัฐอเมริกาไม่ใ ้ด�าเนินการในเรื่องการปฏิรูปที่ดิน
ในเมืองไทย ค�าตอบของค�าถามนี้ก็ยังค้น าข้อเท็จจริงไม่พบในเอก าร
ลับของ NARA โดยเฉพาะเอก ารในชุด RG 84 เช่นเดีย ค�าถามแรกที่ ่า
“ท�าไม รัฐอเมริกาไม่ใช้แน ทางปฏิรูปที่ดินในเมืองไทยเพื่อต่อ ู้กับฝ่าย
ค่ายคอมมิ นิ ต์และพัฒนาประเท ไทยไป ู่ประเท อุต า กรรมชั้นน�า”
อย่างไรก็ดี การไม่พบข้อเท็จจริงในเอก ารลับของ NARA ก็มไิ ด้แปล า่
ไม่มีค�าตอบในเรื่องนี้ เนื่องจากอาจใช้ ิธีการเปรียบเทียบเข้ามาช่ ยได้
กล่า คือ ประเท ญี่ปุ่น เกา ลีใต้ และ ลิปปน ์นั้น มีฐานะ รือ ถานภาพ
คล้ายกันในแง่ที่ ่าอยู่ภายใต้การค บคุมและ/ รือการดูแลในอิทธิพลของ
รัฐอเมริกาชัดเจน ่ นไทยเป็นประเท เอกราช ซึ่งแม้ รัฐอเมริกาได้
พยายามเข้ามามีบทบาทและอิทธิพล แต่กไ็ ม่ ามารถจัดการได้อย่างเด็ดขาด
เมื่อเทียบกับกรณีของญี่ปุ่น ลิปปน ์ และเกา ลีใต้ โดยเฉพาะภาย ลัง
งครามโลกครั้งที่ 2 ยุติลง-ช่ งต้นของ มัย งครามเย็น (ในท รร
1950-1960)
พินจิ ในแง่นี้ การเข้ามามีบทบาทและอิทธิพลของ รัฐอเมริกาในไทย
จึงมีค ามยืด ยุ่นก ่าทางญี่ปุ่น ลิปปน ์ และเกา ลีใต้ รืออีกนัย นึ่งคือ
ไทยเรามีค ามเป็นอิ ระมากก ่า โดยเฉพาะในการบริ ารจัดการปญ า
ภายใน ในขณะเดีย กันก็ ะท้อนถึง “ค ามชาญฉลาด” ของผู้น�าไทยด้ ย
ทีด่ า้ น นึง่ ได้ผกู มิตรกับฝ่ายทีเ่ ป็นไปได้ คือฝ่าย รัฐอเมริกา เพือ่ รัก าฐาน
อ�านาจภายในของตนเองไ ้ แต่อีกด้าน นึ่งก็มิได้ตั้งตั เป็น ัตรูกับ ัตรูของ
มิตร คือฝ่ายค่ายคอมมิ นิ ต์ โดยเฉพาะกับทางจีนและกลุ่มอินโดจีนอย่าง
ตายตั นัก
“ค ามชาญฉลาด” ของผูน้ า� ไทยนี้ จะเ น็ ได้ า่ ใน มัย งครามเย็นนัน้
แม้ไทยอยู่ฝ่ายค่ายโลกเ รี แต่ก็มีค ามเป็นตั ของตั เอง โดยอา ัยใช้ ลัก
ยุทธ า ตร์และยุทธ ิธีในการผลักดันใ ้ นามรบอยู่นอกประเท เช่น
งครามเกา ลี เ ียดนาม ลา และยุทธ า ตร์การต่อ ู้กับค ามยากจน
การพัฒนาชนบท/ชายขอบ
ในด้านยุทธ า ตร์การต่อ ู้กับค ามยากจนนี้ มีที่มาที่น่า นใจจาก
การทรง อนของทูลกระ ม่อมอาจารย์ใน ิชาไทย ึก าซึ่งเป็น ิชาของ
นักเรียนนายร้อยชั้นปที่ 2 พระองค์ทรงอธิบายไ ้ ่า “เมื่อ ลาย ิบปมาแล้
ในเรื่องประ บการณ์ต่อ ู้ค ามยากจนนี้ ทูลกระ ม่อมอาจารย์ทรง
เน้นใ ้เ ็นถึงปญ าค ามยากจนที่ยังคงอยู่ในปจจุบันและยังคงจะอยู่ต่อไป
ในอนาคต ค าม ่า
“การต่อ ู้ค ามยากจนไม่ใช่เรื่องง่าย ต้องปรับปรุง ภาพชี ิตของ
ประชาชนทุกด้านอย่างครบ งจร มาถึงปจจุบนั นี้ ประเท ชาติกย็ งั ไม่ได้เจริญ
ก้า น้าดีอย่างที่เรามุ่ง ัง ยังมีบางแ ่งที่ประชาชนไม่ ามารถประกอบ
อาชีพได้อย่างมั่นคงเนื่องจากการขาดปจจัยการผลิต ขาดค ามรู้ เกิดภัย
ธรรมชาติและภัยที่มนุ ย์ ร้างขึ้น จึงมีค ามยากจนอยู่ทั่ ไป เทคโนโลยีก็
เปลี่ยนแปลงก้า น้าขึ้น ค ามต้องการและค ามจ�าเป็นในชี ิตคนเพิ่มขึ้น
น้าที่ นึ่งของท ารและคนอื่น ๆ ที่มีค ามรู้ค าม ามารถคิดท�า งคราม
ต่อ ู้ค ามยากจนเพื่อใ ้ประชาชนมีพออยู่พอกิน จะท�าใ ้เกิดค าม งบ
ร่มเย็นกันทั่ น้า”
(จุดมุง่ มายและขอบเขตการ กึ า ชิ าไทย กึ า 8 กันยายน 2560)
การท�า งครามต่อ ู้ค ามยากจนจึงยังคงด�ารงอยู่แม้ ่า งครามกับ
คอมมิ นิ ต์ได้ยุติลงแล้ และเป็นประเด็น นึ่งที่เราเรียนรู้ได้จากไทยกับ
งครามเกา ลี และยัง ามารถเรียนรูจ้ ากประ ตั ิ า ตร์ในช่ งนีไ้ ด้อกี ลาก
ลายประเด็นจากเอก ารของ RG 84 ในตอน 2 ต่อไป ากเรามี า� นึกของ
“นักประ ตั ิ า ตร์ทดี่ ”ี อยูใ่ น ั ใจ ดังข้อคิด นึง่ จากทูลกระ ม่อมอาจารย์
ทีท่ รงบันทึกไ ้ มัยทรงเป็นนิ ติ ระดับปริญญาตรี ค าม า่ “ประโยชน์อย่าง
นึ่งของ ิชาประ ัติ า ตร์คือ ช่ ยใ ้ผู้ ึก าได้รู้จักใช้ค ามคิด รู้จัก าเ ตุ
ผลจากข้อมูลต่าง ๆ ที่มีอยู่ เป็นการลับ มองและท�าใ ้ได้รับค ามรู้อันเป็น
ประโยชน์ในการด�ารงชี ติ และปรับตั ใ เ้ ข้ากับ งิ่ แ ดล้อม” ( มเด็จพระเทพ
รัตนราช ุดาฯ. “ค�านิยม” ใน ะพาน : ร มบทค ามประ ัติ า ตร์ เล่ม 2
จั ด พิ ม พ์ โ ดย แผนกประ ั ติ า ตร์ คณะอั ก ร า ตร์ จุ าลงกรณ์
ม า ิทยาลัย, 2521)
เสนาศึกษา
เล่มที่ ๙๐ ตอนที่ ๔ เดือน ตุลาคม - ธันวาคม ๒๕๖๗
aw-cl-����������-���������-90-4.indd 19
19
10/1/2568 BE 10:11
10/1/2568 BE 10:10
พันเอก ดร.สรศักดิ์ งามขจรกุลกิจ
“…ขอให้ตั้งใจเป็น “นักประวัติศาสตร์” ที่ดี คือรู้จัก
สังเกต ไต่ถาม จดจ�า และน�าสิ่งที่ศึกษาจดจ�ามาได้ มา
วิเคราะห์หาเหตุผลที่ถูกต้องต่อไป…”
(พระราชนิพนธ์, “ค�าน�า” ใน อีสานเหนือ, 2532)
ความน�า
อันที่จริงแล้ เราทุกคนล้ นต่างก็มีค ามเป็นนักประ ัติ า ตร์อยู่ใน
ตั ตนเ มอ และคนที่จะมีลัก ณะของนักประ ัติ า ตร์ที่ดี ตามพระราชนิพนธ์ของทูลกระ ม่อมอาจารย์ที่ยกมาข้างต้นนี้ ก็เป็นเรื่องไม่ยากนัก าก
มีการพัฒนา ฝึกฝน และน�าข้อคิดของทูลกระ ม่อมอาจารย์ไปใช้ในทาง
ปฏิบตั อิ ย่าง ม�า่ เ มอ ไม่ า่ จะเป็นเรือ่ งในชี ติ ประจ�า นั และ/ รือทางอาชีพ
การงานต่าง ๆ ไม่ยกเ ้นนักเรียนนายร้อย ท ารอาชีพ
ในกรณีของ งครามเกา ลี จากเอก ารเก่าเล่าเรือ่ งผ่านข้อมูลลับและ
ไม่ลับของ อจด มายเ ตุแ ่งชาติ รัฐอเมริกา โดยเฉพาะชุด RG 59 ที่ได้
น�าเ นอมาแล้ นั้น ถ้าผู้อ่าน ประชาชนทั่ ไป นักเรียนนายร้อย ท ารอาชีพ
“รูจ้ กั งั เกต ไตถ่ าม จดจ�า และน�า งิ่ ที่ กึ าจดจ�ามาได้ มา เิ คราะ ์ าเ ตุผล
ทีถ่ กู ต้องต่อไป” ตามพระราชด�าริและการทรง อนของทูลกระ ม่อมอาจารย์
นั้น ก็เชื่อได้ ่า ผู้อ่านย่อมมี �านึกของ “นักประ ัติ า ตร์ที่ดี” อยู่ใน ั ใจ
และจะช่ ยท�าใ ้การอ่านในตอนต่อไปนี้มีค าม มายเชิงลึกที่ชัดเจนยิ่งขึ้น
โดยเฉพาะในการพินิจเอก ารลับและไม่ลับของชุด RG 84
แม้ ่าเอก ารทั้งของ RG 59 และ RG 84 อยู่ในแ ด งของกระทร ง
การต่างประเท รัฐอเมริกา ก็ตาม แต่ข้อมูลในเอก าร 2 ชุดนี้ กลับมี
ลัก ณะเด่นที่ไม่เ มือนกัน ในขณะที่ RG 59 มีลัก ณะก ้างจากระดับ
เชิงนโยบายของ รัฐอเมริกา ผ่านกระทร งการต่างประเท เข้า ปู่ ระเท ต่าง ๆ
่ นของ RG 84 มีลัก ณะเฉพาะ รือแคบลง เพราะเป็นข้อมูลจากรายงาน
ของนักการทูตอเมริกันที่ประจ�าในประเท ต่าง ๆ เช่น ประเท ไทย ภาพ
โซเ ียต ่งกลับไปยังรัฐบาลกลางของ รัฐอเมริกา แต่เอก ารของทั้ง อง
RG นี้ก็มีค าม �าคัญ มี ่ น ัมพันธ์กัน และต้องค้น าน�ามาเชื่อมโยงกัน
จึงจะช่ ยท�าใ ้เข้าใจ เข้าถึง และพัฒนาในการมองกิจกรรม การกระท�าของ
รัฐอเมริกาในเรื่องต่าง ๆ นั้นได้อย่างรอบด้าน
อย่างไรก็ตาม การน�าเ นอเอก ารเก่าเล่าเรื่อง งครามเกา ลี จาก
รัฐอเมริกา (NARA) RG 84 (ตอน 1) นี้ มีลัก ณะแบบเดีย กับชุด RG 59
ที่กล่า มาแล้ คือ มีทั้งข้อมูลทั่ ไปและ
ข้อมูลเด่นที่เกี่ย ข้องกับ งครามเกา ลี
ในบริบทโลกและไทยด้ ย
ที่ เ มื อ นกั น อี ก ่ น นึ่ ง ของ
การน�าเ นอในที่นี้ นั่นก็คือ ข้อมูลทั่ ไป
และข้อมูลเด่นใน ่ น RG 84 มีค าม
ลาก ลายเช่นเดีย กับ RG 59 แต่จะ
เน้นเพียง อง ่ นที่เกี่ย ข้องกัน คือ
(1) ม าอ� า นาจ รั ฐ อเมริ ก า
กับค่ายคอมมิ นิ ต์ (จีนและ ภาพ
โซเ ียต) ต่อเกา ลีเ นือ-ใต้ และ
(2) ไทยกับ งครามเกา ลี
กล่ า อี ก ทาง นึ่ ง
คือ ในการน�าเ นอนี้จะพินิจ
งครามเกา ลี ทั้งในบริบท
ของโลกและบริบทของไทย
ในแบบเดีย กับที่ได้น�าเ นอ
มาแล้ ใน ่ นของ RG 59
และจะได้เลือกเอก ารบาง
่ นเป็ น ตั อย่ า ง � า รั บ
กรณีที่ นใจนี้ในแต่ละเรื่อง
และบางเรื่องก็อาจมีใจค าม
คาบเกีย่ กับระ า่ ง งคราม
เกา ลี ใ นบริ บ ทโลกกั บ
งครามเกา ลีในบริบทของ
ไทย เพราะในค ามเป็นจริงแล้ ทั้ง อง ่ นนี้ต่างก็ได้เกี่ย โยงซึ่งกันและ
กันเ มอ
งครามเกา ลีในบริบทโลกมีข้อมูลทั่ ไปและข้อมูลเด่นใน RG 84
ทั้ง ่ นที่มาจาก ถานเอกอัครราชทูต รัฐอเมริกา ประจ�าในกรุงเทพฯ
(Bangkok) คือตั เอก ารรายงานออกจากประเท ไทย เช่น RG 84 Records
of the Foreign Service Posts of the Department of State, Thailand
Bangkok Embassy General Records, 1945-1953 และ ่ นที่มาจาก
ถานเอกอัครราชทูต รัฐอเมริกา ประจ�าในกรุงมอ โก (Moscow) คือ
ตั เอก ารรายงานออกจากประเท ภาพโซเ ียต เช่น RG 84 Records
of the Foreign Service Posts of the Department of State, Union
of Soviet Socialist Republics, U.S. Embassy, Moscow, Classified
General Records, 1941-1963 และจะได้แ ดงตั อย่างของเอก ารชุดนี้
ตัวอย่างเอกสาร RG 84 : รายงานจากค่ายคอมมิวนิสต์และฝ่ายที่
ประจ�าในประเทศไทย
เพือ่ การอ่านและการรับรูข้ อ้ มูลอย่างรอบด้านจากทัง้ องฝ่ายใน มัย
งครามเย็น ดังนั้นการค้นค ้าเอก าร RG 84 จึงได้ลอง ุ่มเอก ารลับลับที่ ดุ จากรายงานทางการทูตของ รัฐอเริกา ทัง้ ใน ่ นทีร่ ายการออกจาก
ประเท ค่ายคอมมิ นิ ต์และประเท ฝ่ายโลกเ รี โดยเฉพาะจากเมืองไทย
และก่อนเข้า ู่เนื้อ า ลักของเอก าร RG 84 มีตั อย่างแ ดงการรายงาน
ของ อง ่ นนี้ กล่า คือ
่ นแรก เป็นตั อย่างการรายงานออกจากประเท ภาพโซเ ียต
เช่น เอก ารใน RG 84 Records of the Foreign Service Posts of
the Department of State, Union
of Soviet Socialist Republics, U.S.
Embassy, Moscow, Classified
General Records, 1941-1963 Entry
3313 Box 105 มายเลข 710 Korea
มีขอ้ มูลรายงานการใ ้ มั ภา ณ์ของฝ่าย
อเมริกัน (Oct. 1) มีใจค ามดังนี้
“There follows text of
question and Acting Secretary
Acheson’s answer on Korea in
press conference, Oct. 1:
Question: Does the United
กษา
14 เสนาศึ
เล่มที่ ๙๐ ตอนที่ ๔ เดือน ตุลาคม - ธันวาคม ๒๕๖๗
aw-cl-����������-���������-90-4.indd 14
10/1/2568 BE 10:11
States intend to follow the Russians to continue pursuing
independently their own policy in North Korea, without taking
positive steps to fulfill the pronouncements at Cairo and Moscow
to establish a Provisional Government for Korea under oint US,
USSR supervision hat steps does this country and the USSR
administrators take in Korea
Answer: General odge has in the past months made
a number of efforts to bring about a reconvention of the oint
Soviet American Commission. is efforts have not so far proven
successful. hen we consider it opportune, we may again
approach the business in this matter. e have informed them
that we are prepared to meet with the Commission at any time
they wish and we hope that they may soon see the reason and
good sense in continuing the discussions of the Commission
in the meantime, as said in my statement of last Aug. 30, it is
essential that we proceed in South Korea with the solution or urgent social and economic problems along lines
which embody the will of the Korean people, therefore
we desire to establish cooperation between all political
parties and a Korean legislative body to express Korean
views and aspirations and to provide Korean leadership.
At the time made this statement emphasi ed two main
points one is that we are prepared at any time that the
Soviet Government will do so to resume the discussions
of the Commission, the purpose of which is to bring about
a Unified Korea, the other is that we intend to remain in
Korea and carry out our duties there until we have achieved
the purpose of bringing into being a United independent
Korea. e must be patient and persevering in reaching a solution
of this problem.”
อย่างไรก็ตาม ต่อมาเมือ่ ทางฝ่าย ภาพโซเ ยี ตและเกา ลีเ นือเ นอ
แผน “Proposals for Korean Unification” มาถึง 4 ครัง้ ในป 1949-1950
( une 28, 1949 une 7, 1950 une 19, 1950 และ September 30,
1950) แต่ฝา่ ย รัฐอเมริกากลับไม่เ น็ ด้ ย เนือ่ งจากมีขอ้ รุปทีเ่ น็ า่ ฝ่าย
คอมมิ นิ ต์/เกา ลีเ นือจะเข้าค บคุมเกา ลีทั้ง มด “From analysis of
the provisions of the various proposals, it would appear that they
were designed in each instance to guarantee thorough Communist
control over all of Korea.” (ดูการน�าเ นอเอก ารฉบับนี้ใน ่ น RG 59
ที่ได้กล่า มาแล้ )
อีกตั อย่าง นึ่งจากค่ายคอมมิ นิ ต์- ภาพโซเ ียต คือ RG 84
Records of the Foreign Service Posts of the Department
of State, Union of Soviet Socialist Republics, U.S. Embassy,
Moscow, Classified General Records, 1941-1963 Entry 3313
Box 115 มายเลข 800 USSR มีขอ้ มูลเรือ่ ง “ nterpretative Report
on Soviet Policy” (Based on the Press) (December 1945-1946)
เอก ารชุด“ nterpretative Report on Soviet Policy” (Based
on the Press) (December 1945-1946) นี้ มีเนื้อ าเกี่ย กับนโยบาย
ของ ภาพโซเ ียต (USSR) ครอบคลุมม าอ�านาจและภูมิภาค ต่าง ๆ
ร มทั้ง Far East ด้ ย และคงไม่แปลกใจที่กระบอกเ ียงของ USSR
ก็ได้กล่า โจมตีบทบาทของ รัฐอเมริกาในการแทรกแซงกรณีของจีน
ระ ่างจีนคณะชาติกับจีนแดงเช่นกัน เช่น ในป 1946 ใน ่ นของ
“The Far East” ค ามตอน นึ่ง ่า “The Soviet press concluded
that the U.S.A. was supporting civil war in China to further its
imperialist interests and to establish its dominion in the Far East”
�า รับ ่ นที่ อง เป็นตั อย่างรายงานออกจากประเท ไทย เช่น
เอก ารใน RG 84 Records of the Foreign Service Posts of the
Department of State, Thailand Bangkok Embassy General Records,
1945-1953 ใน Box 94 มีข้อมูลที่น่า นใจ ลายเรื่อง เช่น เอก าร 350
China (1953) เป็นจด มายแ ดงค ามคิดเ ็นของ Chang an Chen,
President of Chinese Chamber of Commerce ในประเท ไทย ซึ่ง
เป็นฝ่าย นับ นุนจีนคณะชาติและ รัฐอเมริกา ใจค ามอาจยา น่อย
แต่มีเนื้อ าน่า นใจ โดยเฉพาะการท�าค ามเข้าใจ เข้าถึงและพัฒนาค ามรู้
ใน มัย งครามเย็น จากท่าทีของฝ่ายต่าง ๆ ดังที่ปรากฏ ่า
“From time immemorial China and Thailand were tied
by many bonds. n addition to our racial, religious, and linguistic
affinities, we find ourselves now on the same side of a world
struggle for freedom and liberty against tyranny and aggression.
e believe in free enterprise and are opposed to exploitation and
slavery in the communist system. e have built our business
and enterprise through years of industry and perseverance.
Our interest, being centered around private enterprise, is
fundamentally incompatible with communism. e live amicably
with the Thai people and abide by the laws of Thailand. e
do our best to cultivate and foster the traditionally friendly
relationship between our two people.
e have always been loyal to the government of the
Republic of China. Since the communist occupation of the
mainland of China, we learned continually from our relatives
the oppression and atrocities of the ruthless communists from
เสนาศึกษา
เล่มที่ ๙๐ ตอนที่ ๔ เดือน ตุลาคม - ธันวาคม ๒๕๖๗
aw-cl-����������-���������-90-4.indd 15
15
10/1/2568 BE 10:11
our homeland, such as mass arrest and execution, confiscation
of property and “brain washing”. The puppet communist regime,
imposed upon the unwilling people through the machination of
an alien aggression, has turned the beautiful and peaceful land
of China into a living inferno. Fundamental freedom and human
rights have been completely wiped out since their occupation.
The Chinese in Thailand as a whole are fully convinced that the
communist system will never work in China and that the future
of China depends upon a free and democratic government as
envisaged by Dr. Sun at Sen and as under the leadership of
President Chiang Kai Shek. To liberate our relatives under the
tyrant rule of the Chinese communists, we determine to do our
best to give our spiritual and material support to Free China in
the task of removing the Chinese communists and recovering
the mainland. e believe that the final victory is bound to be
ours.
e wish to point out the fact that the menace of
communism does not limit itself to China. Being the tools of
international communism and puppets of the Soviet Russia, the
Chinese communists are scheming to overthrow free governments
for world domination. Since the cease-fire in Korea, the Chinese
communist threat to South East Asia is greater than ever. To
avert this danger, communism must be uprooted from its nerve
centre in China. Once the brave soldiers of the Free China set
their feet again on the mainland, the security of South East Asia
will be assured.”
จากข้อมูลในเอก ารของ อง ่ นนี้ จะเ ็นได้ ่า ข้อมูลในเอก ารที่
ออกมาจากแต่ละ ่ น ( รือแต่ละประเท ภาพโซเ ียตและไทย) ซึ่งเป็น
ข้อมูลเฉพาะของแต่ละฝ่ายนั้น เริ่มตีกัน รือต่างไปคนละทาง ทั้งใน ่ นที่
เกี่ย ข้องและไม่เกี่ย ข้องกับ งครามเกา ลี แต่ก็เป็นประเด็นแ ดล้อมและ
เกีย่ ข้องกันของ องค่าย เนือ่ งจากอยูใ่ นบริบทของ งครามเย็น และตา่ งฝา่ ย
ต่างก็มีท่าทีที่ าดระแ ง รือขัดแย้งกันตลอดมา
ดังนั้น การกล่า า กล่า โจมตี ระ ่างกันของ องค่ายนี้ จึงถือเป็น
เรื่องปกติในเอก ารของ NARA ชุด RG 84 และ ิ่งนี้ถือเป็นข้อดีของ งการ
ทูตอเมริกนั ทีบ่ นั ทึกและรายงานข้อมูลอย่างตรงไปตรงมา และเป็นเรือ่ งดีของ
ผู้ กึ าประ ตั ิ า ตร์ทจี่ ะได้เ น็ ข้อมูลทีแ่ ตกต่าง
กันนี้ด้ ยเช่นกัน
ข้อมูลทีแ่ ตกต่างนี้ ถือเป็นเรือ่ งท้าท้ายของ
ผู้ ึก าประ ัติ า ตร์ เนื่องจากในค ามแตกต่าง
กันนั้นจะช่ ยใ ้ผู้ ึก าเกิดข้อคิด ค�าถามและ
ค้น าต่อไปอย่างไม่รจู้ บ เพราะ ากพบ า่ เอก าร
ชุดนี้มีค ามขัดแย้งและต้องการทราบข้อเท็จจริง
ทีเ่ กีย่ ข้อง ย่อมจะเป็นแน ทางในการ บื ค้นต่อไป
ทั้งภายในเอก ารของกลุ่ม RG 84 ซึ่งมี ม ด
เอก ารย่อย (Entry) อีกเป็นร้อยเป็นพัน และ
ภายนอกกลุ่มเอก ารของ RG 84 เช่น RG 59
จากนั้นก็ยังอาจต้องขยายออกไปจากเอก ารของฝ่ายพลเรือนไป ู่เอก าร
ของฝ่ายท ารและ/ รือของ C A อีกด้ ย
อย่างไรก็ตาม เนือ่ งจากการค้น าเอก ารใน NARA มีเ ลาจ�ากัดและ
ค รต้องได้ขอ้ มูลใน ่ นทีเ่ กีย่ ข้องกับเปา มายทีไ่ ปในแต่ละครัง้ ซึง่ ในครัง้ นี้
ก็คือ ไทยกับ งครามเกา ลี จึงท�าใ ้การค้น าไม่ ามารถขยายตั ออกไป
ตามร่องรอยของค ามแตกต่าง รือค ามขัดแย้งของเอก ารในกลุ่ม RG 84
และเท่าที่พอท�าได้ก็คือ การค้น าเฉพาะภายในกลุ่ม RG 84 ซึ่งก็มีข้อมูล
ทั่ ไปและข้อมูลเด่นในประเด็นไทยกับ งครามเกา ลีมากพอ �า รับน�ามา
เ นอในเบือ้ งต้น และจะได้แ ดงใน ่ นของ งครามเกา ลีในบริบทโลกก่อน
RG 84 : ข้อมูลทั่ ไปและข้อมูลเด่น: งครามเกา ลีในบริบทโลก
การพิ นิ จ งครามเกา ลี ใ นบริ บ ทของโลกนี้ มี ข ้ อ มู ล เอก ารที่
น่า นใจ ลาย ่ น แต่น่าจะมาจากการรายงานท่าทีของ รัฐอเมริกาต่อ
เกา ลีเ นือ-ใต้ รือการ ิเคราะ ์ท่าที นโยบายของฝ่าย ภาพโซเ ียตต่อ
เรือ่ งเกา ลีเ นือ-ใต้ ตัง้ แต่ช่ งปลาย งครามโลกครัง้ ที่ 2 และช่ งต้น ลังจาก
งครามโลกฯ ยุตลิ งในป 1946 เปน็ ตน้ มา ร มทัง้ งครามโ ณาช นเชือ่ ของ
ทั้ง องค่าย เช่น เนื้อ าจาก ิทยุของฝ่าย ภาพโซเ ียต (Radio Moscow)
ในช่ ง งครามเกา ลี มีใจค าม ่ น นึ่ง “The program was called
Korean Events. t consisted of a brief summary of war news from
Korea.” (“Radio Moscow” November 5, 1951)
ตั อย่างเนือ้ ค ามจาก ทิ ยุของฝ่าย ภาพโซเ ยี ต (Radio Moscow)
ในช่ ง งครามเกา ลี (1951) ในเอก าร RG 84 Records of the Foreign
Service Posts of the Department of State, Union of Soviet Socialist
Republics, U.S. Embassy, Moscow, Classified General Records,
1941-1963 Entry 3313 Box 105 มายเลข 320. Russia 1951 มีข้อมูล
เรื่อง “Radio Moscow” (November 5, 1950) และมีใจค ามน่า นใจ
ตอน นึ่ง ค าม ่า
“The ar News as given was along this line. On
November 3rd the Americans were driven back at all points on
the Korean Front. Five American planes were shot down. These
planes were engaged in the ruthless bombing and gunning of
civilian populations. Then followed a brief description of battles
at specified points. The troops involved were described as the
Peoples’ Army on one side, the Americans on the other. No
กษา
16 เสนาศึ
เล่มที่ ๙๐ ตอนที่ ๔ เดือน ตุลาคม - ธันวาคม ๒๕๖๗
aw-cl-����������-���������-90-4.indd 16
10/1/2568 BE 10:11
United Nation was mentioned, except Great Britain, and then
only a brief reference to American and British troops.”
ถ้าอ่านและมองจาก
มุ ม ของฝ่ า ย รั ฐ อเมริ ก า
แน ่ น อน ่ า รายการของ
Radio Moscow นั้ น
ย่ อ มมี เ นื้ อ าเป็ น เชิ ง การ
โ ณาช นเชื่อ แต่ก็มีบาง
ิ่งน่า นใจซ่อนอยู่ในนั้น ซึ่ง
อาจมีค ามจริง รือเป็นเรือ่ ง
ร้างเกินจริงท�านองคลา้ ยใน
กรณี งครามเ ียดนามก็ได้
และนั ก ประ ั ติ า ตร์ ค ร
ต้ อ ง ามารถค้ น และน� า มา
ตร จ อบกันได้จากเอก าร
ข้อมูลของคู่กรณี ( ภาพโซเ ียตกับ รัฐอเมริกา) ร มทั้งพันธมิตรของ
ทัง้ องฝ่าย และคงไม่แปลกใจทีฝ่ า่ ย รัฐอเมริกาก็มเี รือ่ งการโ ณาช นเชือ่
เช่นกัน
ในกรณี ข อง งครามเกา ลี นั้ น ทาง รั ฐ อเมริ ก าก็ ไ ด้ ใช้ ก าร
โ ณาช นเชื่อ ลายรูปแบบ เช่น บาง ่ นใช้/อา ัยท ารไทยจากแน
น้าใน งครามเกา ลีเป็นกระบอกเ ียง เช่น “Radio -Tape Recordings
of nterviews with Thai Forces in Korea” (March 28, 1951) และ
“ iew Regarding Future Communist Aggression” ( uly 9, 1951)
ซึ่งใจค ามในเอก ารเ ล่านี้น่า นใจและจะน�าเ นอดังนี้
เนื้อ าในเรื่อง “Radio -Tape Recordings of nterviews with
Thai Forces in Korea” (March 28, 1951) อยู่ใน Box 92 ของ RG 84
Records of the Foreign Service Posts of the Department of State,
Thailand Bangkok Embassy General Records, 1945-1953 มีใจค าม
เพียง 2 แผ่น ประทับ restricted ดังนี้
“The enclosed tape recordings were made by the oice
of American correspondent Robert asher on February 26 and 27,
1951 and in view of the fact that the nternational Broadcasting
Division’s program to Thailand will not commence for at least
a month, it is believed that the Embassy may make earlier use
of these on-the-spot recordings. The Embassy may find that a
minor amount of editing will be necessary.
The first half of the reel contained in the box marked
number three constitutes an interview with two Thai enlisted
men who participated in an attack on February 25th against a
group of North Korean troops isolated in three Korean villages.
One of the two enlisted men, in addition to being rather shy
and speaking with an up-country accent, apparently had a small
speech impediment and some editing of his comments may be
advisable. For example, at first he missed entirely the question
of the national heating method in houses in Korea, i.e., “the hot
oor” and this possibly should be removed. The remainder of
the reel begins an interview with ieutenant Colonel Kriengkri
Uttanum, Chief of Staff and planner of the February 25th attack,
and interpreter ieutenant Sirichurd Satraphai and Mr. asher.
The reel in the container
marked number four is
the end of the interview
with Colonel Uttanum
and presumably the
Embassy will wish to
delete the English language
comments therein.
This reel also introduces
the beginning of the
interview with Colonel
Boriboon Chulacharetta,
Commander-in-Chief of
the Unit. This introduction is repeated on the reel in the container
marked number five and the reel also includes the beginning
of an interview with Ma or itti Bamrungcheep, Commander of
the Thai medical unit. The latter part discusses his patients and
their illnesses and the availability of drugs and other supplies.
The Embassy will note that in the military action there were
no casualties among the Thai forces which necessitated even
temporary hospitali ation. The reel in the container marked six
consists of a “roll call” of the Thai soldiers hospitali ed and
includes messages to their families and friends. t should be
noted that there was no serious illness involved.
The Embassy’s comments on the value of this type of
material will be appreciated.
Enclosure: Tape recordings (4)”
น่าเ ียดายที่ Tape recordings ที่เอก ารนี้กล่า ถึงไม่ได้ร มอยู่
ในแ มเอก ารชุดนีด้ ้ ย และยงั าไมพ่ บ า่ Tape recordings ใน ่ นนีเ้ ก็บไ ้
ที่ใดของ NARA เรื่องนี้ถ้าเป็นไปได้จะพยายามค้น าใ ้พบและเก็บกลับมา
เพราะเข้าใจ า่ ทาง NARA มี ธิ กี ารเก็บ ลักฐานต่าง ๆ อย่างดี และ ลักฐานนี้
มีค าม �าคัญต่อไทย แต่คงมิใช่การเรียนรู้เรื่องการโ ณาช นเชื่อของ
รัฐอเมริกาเท่านัน้ ากมีขอ้ มูลข้อเท็จจริงเกีย่ กับ ภาพค ามเป็น
จริงของท ารไทยในแน น้าที่เกา ลีใต้อีกด้ ย
่ นเรือ่ ง iew Regarding Future Communist Aggression”
( uly 9, 1951) มีใจค ามระบุไ ้ ่า
“A Thai Army Ma or, who has returned within the
past two months from fighting in Korea, expressed his
opinion that cessation of the war there would result in
Communist Chinese aggression against Southeast Asia,
possibly Thailand.
Comment: This officer, prior to going to Korea,
appeared to have little understanding of, or interest in,
เสนาศึกษา
เล่มที่ ๙๐ ตอนที่ ๔ เดือน ตุลาคม - ธันวาคม ๒๕๖๗
aw-cl-����������-���������-90-4.indd 17
17
10/1/2568 BE 10:11
Communism and its program.”
“A Thai Army Ma or” รือ “This officer” จากเอก ารในแ ม
เรือ่ ง iew Regarding Future Communist Aggression” ( uly 9, 1951)
ข้างต้นนี้ ไม่ปรากฏชื่อ และก็ยังคงไม่ทราบ ่าเป็นใคร เท่าที่ลองค้น าจาก
ภายในกลุ่มของ RG 84 ที่ต่อเนื่องจากเอก าร
ชุดนี้ ก็ยังไม่พบค�าตอบชื่อของนายท ารท่าน
นี้ แต่เข้าใจ ่าในเอก ารไทยน่าจะมี และเรื่องนี้
น่าจะมีทงั้ ข้อเท็จจริงและการโ ณาช นเชือ่ ของ
รัฐอเมริกาปะปนกันอยู่ด้ ย โดยเฉพาะการ
ตระ นัก รือค าม นใจของท ารไทยในเรื่อง
ภั ย คุ ก คามของจี น คอมมิ นิ ต์ ที่ มี ต ่ อ ภู มิ ภ าค
เอเชียตะ ันออกเฉียงใต้และไทยเราด้ ย
อันที่จริงแล้ การโ ณาช นเชื่อของ
รัฐอเมริกาใน งครามเกา ลีนนั้ นอกจาก ่ น
ที่เกี่ย ข้องกับท ารไทยแล้ รัฐอเมริกา โดย
น่ ยงานของ US S ยังคงใช้รูปแบบและเนื้อ า
อื่น ๆ อีก ลายด้าน และบางด้านก็อาจมิใช่เพียงการโ ณาช นเชื่อเท่านั้น
แต่ดูเ มือน ่า รัฐอเมริกามีนโยบาย มีแน คิดและน�าไปใช้ปฏิบัติจริงด้ ย
เช่น เรื่องการปฏิรูปที่ดินในเกา ลีเ นือ ซึ่งเรื่องนี้มีเอก ารใน Box 92 ของ
RG 84 Records of the Foreign Service Posts of the Department of
State, Thailand Bangkok Embassy General Records, 1945-1953 เรือ่ ง
“Propaganda Material” ( une 12, 1951) จากฝ่าย Political Section
to US S มีใจค ามดังนี้
“Attached is an
excerpt from a letter by a Korean,
whom we may call . . ee, to
a STEM employee. The letter
is dated March 30, 1951, and
comments on Communist land
reform. t is the comment of
a Korean interested in land
reform, who visited north Korea
during the brief period when
it was under the control of
American troops.
The Political Section
believes excerpts from this material might be useful if appropriately translated and distributed here. f you agree, perhaps you
will wish to transmit the Chinese translations to other suitable
posts, and provide the English version to the Department for
possible use elsewhere.
hen you have finished with the attached excerpt,
please return it to the Political Section.”
น่าเ ยี ดายทีก่ ารค้น าในช่ งนัน้ ไม่มโี อกา เ น็ ตั จด มายของ ee
ในแ มเอก ารชุดนี้ (เข้าใจ ่าน่าจะมีการแปลและเก็บไ ้ในแ มอื่น และ
น่าจะมีตน้ ฉบับในภา าเกา ลีอยูใ่ น อจด มายเ ตุของเกา ลี รือน่าจะมี
ฉบับภา าจีนก็ได้) แต่เนื้อค ามที่ได้รับจากเอก ารนี้ก็ได้ใจค ามพอค ร
และเรือ่ งการปฏิรปู ทีด่ นิ นัน้ น่าจะมีค าม า� คัญมิใช่เฉพาะต่อฝ่ายคอมมิ นิ ต์
เท่านั้น รัฐอเมริกาก็น�ามาใช้ใน ลายประเท ในช่ งเ ลานั้นด้ ย เช่น
ญี่ปุ่น เกา ลีใต้ ลิปปน ์
เพียงแต่ในกรณีของ ลิปปน น์ นั้ ไม่ประ บค าม �าเร็จและ ง่ ผลใน
การพัฒนาประเท ในระยะต่อมาเมือ่ เทียบกับญีป่ นุ่ และเกา ลีใต้ ซึง่ ทัง้ อง
ประเท ลังนี้ประ บค าม �าเร็จในการพัฒนาอย่างเป็นรูปธรรมที่เ ็นเด่น
ชัดมาใน มัยปจจุบัน
่ น นึ่งของค าม �าเร็จในการปฏิรูปนั้น ก็เป็นผลมาจากการปฏิรูป
ที่ดินที่ รัฐอเมริกาเข้าไปจัดการใ ้ไ ้ตั้งแต่ภาย ลัง งครามโลกครั้งที่ 2
(ในกรณีของญี่ปุ่น) และภาย ลัง งครามเกา ลี งบในป 1953 (ในกรณี
เกา ลีใต้) อย่างปฏิเ ธไม่ได้ และ
ที่ จ ริ ง แล้ ก็ เ ป็ น ที่ ย อมรั บ กั น ทั่ ไป
่า การปฏิรูปที่ดินของ รัฐอเมริกา
ในญี่ปุ่นและเกา ลีใต้นั้น ่งผลใ ้
องประเท ประ บค าม � า เร็ จ
ในการพัฒนาประเท เป็นประเท
อุต า กรรมอย่างร ดเร็ และกลาย
เป็นม าอ�านาจทางเ ร ฐกิจชั้นน�า
ของโลกปจจุบัน
แต่เรื่องการปฏิรูปที่ดินนี้ ผู้ นใจ
คงมีคา� ถาม า่ แล้ ท�าไม รัฐอเมริกา
กลั บ ไม่ เ คยมี น โยบาย รื อ ต้ อ งการ
จัดการใ เ้ กิดในกรณีของไทย ทัง้ ๆ ที่
รัฐบาลจอมพล ป. พิบลู งคราม ได้พยายามเ นอเรือ่ งดังกล่า แต่กลับพ่ายแพ้
ใน ภาผูแ้ ทนรา ร เพราะแทนทีจ่ ะใ ก้ าร นับ นุนการปฏิรปู ทีด่ นิ ในไทย
รัฐอเมริกากลับมอง ่าฝ่าย นับ นุนเรื่องการปฏิรูปที่ดินนี้เป็นฝ่ายซ้าย
รือกลุ่มนิยมคอมมิ นิ ต์
ในแ ด ง ิชาการไทยและตะ ันตก มักอธิบายและเข้าใจกันตลอด
มา ่า ฝ่ายข า ฝ่ายอนุรัก ์นิยม ในเมืองไทย ซึ่งคง ั่นเกรงเรื่องนี้มาตั้งแต่
ภาย ลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ป 1932 (2475) น่าจะมีบทบาท
และอิทธิพลเรื่องนี้เ นือฝ่าย รัฐอเมริกา ดังนั้นจะเ ็นได้ ่า แน ทางการ
ต่อต้านคอมมิ นิ ต์ในไทยนัน้ รัฐอเมริกา นั ไป ง่ เ ริมการพัฒนากองทัพ
การลงทุนของภาคเอกชน และการพัฒนาอุต า กรรมเบา อุต า กรรม
กษา
18 เสนาศึ
เล่มที่ ๙๐ ตอนที่ ๔ เดือน ตุลาคม - ธันวาคม ๒๕๖๗
aw-cl-����������-���������-90-4.indd 18
10/1/2568 BE 10:11
ทดแทนการน�าเข้าเป็นกระแ ลักมากก ่าค าม นใจเรื่องการปฏิรูปที่ดิน
ภาย ลังจาก งครามเกา ลีคลายตั ในช่ ง ลังป 1953 เป็นต้นมา
ในระ ่าง งครามเย็น นักข่า ต่างประเท ได้กราบบังคมทูลถามพระบาท
มเด็จพระเจ้าอยู่ ั รัชกาลที่ 9 ่า การที่เ ด็จพระราชด�าเนินทรงงาน
ในถิน่ ทุรกันดารเป็นการท�า งครามต่อต้านภัยคอมมิ นิ ต์ใช่ รือไม่ ทรงตอบ า่
ไม่ใช่ เป็นการท�า งครามต่อ ู้ค ามยากจน” (จุดมุ่ง มายและขอบเขต
การ ึก า ิชาไทย ึก า 8 กันยายน 2560) และค ามอีกตอน นึ่ง ่า “
ที่ออกไปเพื่อไปแก้ปญ าค ามยากจน รือต่อ ู้ค ามยากจน งานที่ท�า ่ น
ใ ญ่เป็นเรื่องของการเก ตรซึ่งเป็นอาชีพ ลักของคนไทยใน มัยนั้น” (ไทย
ึก า : เรื่องไทยอันเนื่องด้ ยประ บการณ์ 7 กันยายน 2561)
เรื่องนี้ก็ยังคงเป็นเรื่องที่น่า นใจและยัง าค�าตอบไม่ได้จากข้อเท็จ
จริงในเอก ารของ NARA โดยเฉพาะ RG 84 ่า ท�าไม รัฐอเมริกาไม่ใช้
แน ทางปฏิรปู ทีด่ นิ ในเมืองไทยเพือ่ ต่อ กู้ บั ฝ่ายค่ายคอมมิ นิ ต์และพัฒนา
ประเท ไทยไป ู่ประเท อุต า กรรมชั้นน�าเช่นเดีย กับทางญี่ปุ่นและ
เกา ลีใต้ ทั้ง ๆ ที่การปฏิรูปที่ดินเป็นนโยบาย ลักที่ รัฐอเมริกาได้น�ามา
ใช้เพื่อพัฒนา ลายประเท ในเอเชียและภูมิภาคอื่น ๆ เช่น ลาตินอเมริกา
ที่ �าคัญอีกประการ นึ่ง ก็คือ ท�าไมฝ่ายข า ฝ่ายอนุรัก ์นิยม ถึง
ามารถโน้มน้า ฝ่าย รัฐอเมริกาไม่ใ ้ด�าเนินการในเรื่องการปฏิรูปที่ดิน
ในเมืองไทย ค�าตอบของค�าถามนี้ก็ยังค้น าข้อเท็จจริงไม่พบในเอก าร
ลับของ NARA โดยเฉพาะเอก ารในชุด RG 84 เช่นเดีย ค�าถามแรกที่ ่า
“ท�าไม รัฐอเมริกาไม่ใช้แน ทางปฏิรูปที่ดินในเมืองไทยเพื่อต่อ ู้กับฝ่าย
ค่ายคอมมิ นิ ต์และพัฒนาประเท ไทยไป ู่ประเท อุต า กรรมชั้นน�า”
อย่างไรก็ดี การไม่พบข้อเท็จจริงในเอก ารลับของ NARA ก็มไิ ด้แปล า่
ไม่มีค�าตอบในเรื่องนี้ เนื่องจากอาจใช้ ิธีการเปรียบเทียบเข้ามาช่ ยได้
กล่า คือ ประเท ญี่ปุ่น เกา ลีใต้ และ ลิปปน ์นั้น มีฐานะ รือ ถานภาพ
คล้ายกันในแง่ที่ ่าอยู่ภายใต้การค บคุมและ/ รือการดูแลในอิทธิพลของ
รัฐอเมริกาชัดเจน ่ นไทยเป็นประเท เอกราช ซึ่งแม้ รัฐอเมริกาได้
พยายามเข้ามามีบทบาทและอิทธิพล แต่กไ็ ม่ ามารถจัดการได้อย่างเด็ดขาด
เมื่อเทียบกับกรณีของญี่ปุ่น ลิปปน ์ และเกา ลีใต้ โดยเฉพาะภาย ลัง
งครามโลกครั้งที่ 2 ยุติลง-ช่ งต้นของ มัย งครามเย็น (ในท รร
1950-1960)
พินจิ ในแง่นี้ การเข้ามามีบทบาทและอิทธิพลของ รัฐอเมริกาในไทย
จึงมีค ามยืด ยุ่นก ่าทางญี่ปุ่น ลิปปน ์ และเกา ลีใต้ รืออีกนัย นึ่งคือ
ไทยเรามีค ามเป็นอิ ระมากก ่า โดยเฉพาะในการบริ ารจัดการปญ า
ภายใน ในขณะเดีย กันก็ ะท้อนถึง “ค ามชาญฉลาด” ของผู้น�าไทยด้ ย
ทีด่ า้ น นึง่ ได้ผกู มิตรกับฝ่ายทีเ่ ป็นไปได้ คือฝ่าย รัฐอเมริกา เพือ่ รัก าฐาน
อ�านาจภายในของตนเองไ ้ แต่อีกด้าน นึ่งก็มิได้ตั้งตั เป็น ัตรูกับ ัตรูของ
มิตร คือฝ่ายค่ายคอมมิ นิ ต์ โดยเฉพาะกับทางจีนและกลุ่มอินโดจีนอย่าง
ตายตั นัก
“ค ามชาญฉลาด” ของผูน้ า� ไทยนี้ จะเ น็ ได้ า่ ใน มัย งครามเย็นนัน้
แม้ไทยอยู่ฝ่ายค่ายโลกเ รี แต่ก็มีค ามเป็นตั ของตั เอง โดยอา ัยใช้ ลัก
ยุทธ า ตร์และยุทธ ิธีในการผลักดันใ ้ นามรบอยู่นอกประเท เช่น
งครามเกา ลี เ ียดนาม ลา และยุทธ า ตร์การต่อ ู้กับค ามยากจน
การพัฒนาชนบท/ชายขอบ
ในด้านยุทธ า ตร์การต่อ ู้กับค ามยากจนนี้ มีที่มาที่น่า นใจจาก
การทรง อนของทูลกระ ม่อมอาจารย์ใน ิชาไทย ึก าซึ่งเป็น ิชาของ
นักเรียนนายร้อยชั้นปที่ 2 พระองค์ทรงอธิบายไ ้ ่า “เมื่อ ลาย ิบปมาแล้
ในเรื่องประ บการณ์ต่อ ู้ค ามยากจนนี้ ทูลกระ ม่อมอาจารย์ทรง
เน้นใ ้เ ็นถึงปญ าค ามยากจนที่ยังคงอยู่ในปจจุบันและยังคงจะอยู่ต่อไป
ในอนาคต ค าม ่า
“การต่อ ู้ค ามยากจนไม่ใช่เรื่องง่าย ต้องปรับปรุง ภาพชี ิตของ
ประชาชนทุกด้านอย่างครบ งจร มาถึงปจจุบนั นี้ ประเท ชาติกย็ งั ไม่ได้เจริญ
ก้า น้าดีอย่างที่เรามุ่ง ัง ยังมีบางแ ่งที่ประชาชนไม่ ามารถประกอบ
อาชีพได้อย่างมั่นคงเนื่องจากการขาดปจจัยการผลิต ขาดค ามรู้ เกิดภัย
ธรรมชาติและภัยที่มนุ ย์ ร้างขึ้น จึงมีค ามยากจนอยู่ทั่ ไป เทคโนโลยีก็
เปลี่ยนแปลงก้า น้าขึ้น ค ามต้องการและค ามจ�าเป็นในชี ิตคนเพิ่มขึ้น
น้าที่ นึ่งของท ารและคนอื่น ๆ ที่มีค ามรู้ค าม ามารถคิดท�า งคราม
ต่อ ู้ค ามยากจนเพื่อใ ้ประชาชนมีพออยู่พอกิน จะท�าใ ้เกิดค าม งบ
ร่มเย็นกันทั่ น้า”
(จุดมุง่ มายและขอบเขตการ กึ า ชิ าไทย กึ า 8 กันยายน 2560)
การท�า งครามต่อ ู้ค ามยากจนจึงยังคงด�ารงอยู่แม้ ่า งครามกับ
คอมมิ นิ ต์ได้ยุติลงแล้ และเป็นประเด็น นึ่งที่เราเรียนรู้ได้จากไทยกับ
งครามเกา ลี และยัง ามารถเรียนรูจ้ ากประ ตั ิ า ตร์ในช่ งนีไ้ ด้อกี ลาก
ลายประเด็นจากเอก ารของ RG 84 ในตอน 2 ต่อไป ากเรามี า� นึกของ
“นักประ ตั ิ า ตร์ทดี่ ”ี อยูใ่ น ั ใจ ดังข้อคิด นึง่ จากทูลกระ ม่อมอาจารย์
ทีท่ รงบันทึกไ ้ มัยทรงเป็นนิ ติ ระดับปริญญาตรี ค าม า่ “ประโยชน์อย่าง
นึ่งของ ิชาประ ัติ า ตร์คือ ช่ ยใ ้ผู้ ึก าได้รู้จักใช้ค ามคิด รู้จัก าเ ตุ
ผลจากข้อมูลต่าง ๆ ที่มีอยู่ เป็นการลับ มองและท�าใ ้ได้รับค ามรู้อันเป็น
ประโยชน์ในการด�ารงชี ติ และปรับตั ใ เ้ ข้ากับ งิ่ แ ดล้อม” ( มเด็จพระเทพ
รัตนราช ุดาฯ. “ค�านิยม” ใน ะพาน : ร มบทค ามประ ัติ า ตร์ เล่ม 2
จั ด พิ ม พ์ โ ดย แผนกประ ั ติ า ตร์ คณะอั ก ร า ตร์ จุ าลงกรณ์
ม า ิทยาลัย, 2521)
เสนาศึกษา
เล่มที่ ๙๐ ตอนที่ ๔ เดือน ตุลาคม - ธันวาคม ๒๕๖๗
aw-cl-����������-���������-90-4.indd 19
19
10/1/2568 BE 10:11
